2. 2. Walka o granicę wschodnią Polski

 

I. Koncepcje odbudowy terytorialnej Polski

1. Koncepcja inkorporacyjna

a. koncepcja Romana Dmowskiego

b. założenia:

– wcielenie do Polski ziem z przeważającą liczbą ludności polskiej

– polonizacja mniejszości narodowych

2. Koncepcja federacyjna

a. koncepcja Józefa Piłsudskiego

b. założenia:

– odtworzenie państwa wielonarodowościowego w granicach z czasów Jagiellonów

– utworzenie powiązanych sojuszami z Polską niepodległych państw (Litwy, Białorusi i Ukrainy)

 

II. Konflikt polsko-ukraiński

1. Powstanie Ukraińskiej Republiki Ludowej (URL)

2. proklamowanie Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej (ZURL)

3. Wybuch walk polsko-ukraińskich

a. wali o Lwów – „Orlęta lwowskie”

b. wprowadzenie do walki Błękitnej Armii gen. Józefa Hallera

 

III. Wojna polsko-bolszewicka.

1. Opuszczenie terenów wschodnich przez armię niemiecką

a. na tereny opuszczone od wschodu wkracza Armia Czerwona a od zachodu wojska polskie

b. pierwszy kontakt bojowy – starcie pod Berezą Kartuską na Polesiu – luty 1919 r.

2. Strategia Józefa Piłsudskiego

a. decyzja o powstrzymaniu ofensywy polskiej – by ułatwić pokonanie gen. Antona Denikina

b. sojusz Polski z Ukraińską Republiką Ludową (Symon Petlura)

–  URL zrzekła się na rzecz Polski z Galicji Wschodniej i Wołynia

–  Polska zapewniła pomoc URL w walce z Armią Czerwoną o tereny naddnieprzańskie

4. Ofensywa kijowska wojsk polsko-ukraińskich – wkroczenie do Kijowa (maj 1919 r.)

5. Ofensywa Armii Czerwonej

a. działania wojsk radzieckich:

– Armii Konnej Siemiona Budionnego

– armii Michaiła Tuchaczewskiego

b. odwrót wojsk polskich

c. mediacje państw ententy – koncepcja linii Curzona jako linii demarkacyjnej

d. mobilizacja Polski

– utworzenie Rady Obrony Państwa

– utworzenie Rządu Obrony Narodowej z Wincentym Witosem jako premierem

e. przygotowania komunistów do przejęcia władzy w Polsce – utworzenie w Białymstoku Tymczasowego Komitetu Rewolucyjnego Polski (Feliks Dzierżyński i Julian Marchlewski)

6. Bitwa warszawska – 13-15 VIII 1920 r.

a. działania zaczepne wojsk gen. Michaiła Tuchaczewskiego

b. działania obronne wojsk polskich na odcinku północnym frontu

c. walki o Radzymin

d. kontrofensywa wojsk polskich znad Wieprza

7. Zakończenie działań wojennych

a. rozbicie Armii Konnej Budionnego pod Komorowem

b. zwycięstwo wojsk polskich nad armią Michaiła Tuchaczewskiego nad Niemnem

 

III. Pokój ryski – 18 III 1921 r.

1. Granica ryska – na linii: Dźwina-Zbrucz-Dniestr

2. Zrzeczenie się odszkodowań

3. Zobowiązanie Rosji do zwrotu mienia zagrabionego w czasach carskich

4. Polska wycofała się z poparcia dla Ukraińskiej Republiki Ludowej

 

IV. Wileńszczyzna

1. Sytuacja etniczna w Wilnie – dominacja Polaków i Żydów

2. W lipcu 1920 r. bolszewicy przekazali opanowane przez siebie Wilno Litwie

3. Pozorowany bunt gen. Lucjana Żeligowskiego

a. opanowanie Wilna przez dywizję litewsko-białoruską

b. utworzenie tzw. Litwy Środkowej