7. 4.  Europa i świat na przełomie XX i XXI wieku

 

I. Skutki upadku ZSRR i rozpadu bloku wschodniego

1. Likwidacja układu dwubiegunowego

a. spadek znaczenia Rosji

b. dominacja polityczna Stanów Zjednoczonych

2. Poszerzenie Unii Europejskiej i NATO o część państw dawnego bloku wschodniego

3. Podpisanie Północnoatlantyckiej Strefy Wolnego handlu (NAFTA) – 1994 r.

– Stany Zjednoczone

– Kanada

– Meksyk

 

II. Rozpad Jugosławii

1. Nasilenie się tendencji decentralistycznych i konfliktów narodowościowych i religijnych

a. Albańczycy w Kosowie

b. Słoweńcy

c. Chorwaci

2. Ogłoszenie deklaracji niepodległości przez Słoweńców i Chorwatów – 25 VI 1991 r.

3. Proklamacja niepodległości Macedonii – 17 XI 1991 r.

4. Ogłoszenie niepodległości przez Bośnię i Hercegowinę

a. uznanie niepodległości Bośni i Hercegowiny przez społeczność międzynarodową

b. wybuch wojny domowej w Bośni i Hercegowinie

– oblężenie Sarajewa przez oddziały serbskie

– czystki etniczne

c. zakończenie wojny

– porozumienie w Dayton – 21 XI 1995 r.

– układ pokojowy w Paryżu – 14 XII 1995 r.

5. Walka Albańczyków o niepodległość Kosowa

a. interwencja międzynarodowa – naloty na Serbię

b. proklamacja niepodległości – 2008 r.

 

III. Sytuacja w dawnych republikach ZSRR

1. Konflikt między Azerbejdżanem a Armenią o Górski Karabach – 1991 r.

2. Konflikty w Gruzji

a. o Abchazję

b. o Osetię Południową

 

IV. Stany Zjednoczone w roli światowego żandarma

1. Interwencja w Somalii (mandat ONZ) – 1992-1995 r.

2. Interwencja w Iraku – 2003 r.

a. obalenie i egzekucja Saddama Husajna

b. okupacja i misja stabilizacyjna

3. Bombardowania terytorium Serbii w celu zmuszenia Serbów do zaprzestania represji wobec Albańczyków z Kosowa

 

V. Przemiany polityczne w Azji

1. Chiny

a. stopniowe urynkowienie gospodarki

b. tworzenie specjalnych stref ekonomicznych

c. przypadki łamania praw człowieka

d. włączenie Singapuru do Chin – 1997 r.

2. Przebudowa systemu gospodarczego w Wietnamie

3. Utworzenie Współpracy Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC)

 

VI. Problem terroryzmu

1. Działalność Al-Kaidy – Osama bin Laden

a. zamach na World Trade Center (WTC) i budynek Pentagonu – 11 IX 2001 r.

b. interwencja wojsk amerykańskich w Afganistanie – George Bush

2. Największe ataki terrorystyczne

a. atak na pociągi w Madrycie – 2004 r.

b. atak na szkołę w Biesłanie

c. atak na autobusy w Londynie – 2005 r.