2. 5. Działania zbrojne Armii Krajowej

1. Działania Armii Krajowej (AK)w pierwszej fazie okupacji

a. głównym zadaniem AK było przygotowanie ogólnokrajowego powstania

– tworzenie zakonspirowanych oddziałów AK

– opracowywanie planów powstania

b. oprócz tego Kierownictwo Dywersji (Kedyw) organizowało walkę bieżącą:

– działania dywersyjne wymierzone np. w przemysł zbrojeniowy i linie komunikacyjne

działalność wywiadowcza

– działalność propagandowo-informacyjna (wydawanie prasy podziemnej)

c. działania partyzanckie

2. Plan „Burza”

a. plan ogólnokrajowego powstania okazał się niemożliwy do przeprowadzenia

b. został zastąpiony planem działań o kryptonimie „Burza”, zgodnie z którym w momencie nadejścia frontu:

– organy Polskiego Państwa Podziemnego miało przejść do jawnej działalności

– zakonspirowane do tej pory oddziały AK miały przeprowadzić mobilizację i przejść do otwartych działań zbrojnych przy współpracy z Armią Czerwoną

c. cele planu „Burza”

– podjęcie zbrojnej walki z Niemicami

– zamanifestowanie przynależności obszarów objętych działaniami AK do Polski

d. główne akcje AK w ramach „Burzy”

– walki 27 Wołyńskiej Dywizji AK na Wołyniu i

– udział oddziałów AK w bitwie o Wilno w ramach operacji „Ostra Brama”

e. po zakończeniu wspólnej walki oddziały AK były rozbrajane przez Rosjan

3. Powstanie warszawskie

a. przyczyny wybuchu powstania

– głównym celem powstania w Warszawie było uniknięcie całkowitej sowietyzacji kraju

– dowództwo obawiało się, że w przypadku bierności AK walkę rozpoczną spontanicznie sami mieszkańcy

– dowództwo AK liczyło na szybką pomoc aliantów zachodnich i zbliżającej się Armii Czerwonej

b. pierwsze dni powstania

– powstanie wybuchło 1 VIII 1944 r.

– dowódcą powstania został płk Antoni Chruściel-„Monter”

– przygotowanie oddziałów AK do walki było niewystarczające – przede wszystkim brakowało broni i amunicji

– pierwszych dniach walki powstańcy wyzwolili znaczną część miasta, ale ponieśli duże straty

– powstańcom nie udało się zdobyć lotnisk i przepraw przez Wisłę

c. Komendant Główny AK gen. Tadeusz Komorowski-„Bór” został mianowany Wodzem Naczelnym Polskich Sił Zbrojnych

d. sytuacja walczących powstańców

Armia Czerwona powstrzymała się od działań zbrojnych

– z nieskuteczną pomocą powstańcom przyszła 1 Armia Wojska Polskiego

– pomoc lotnicza z Zachodu była niewystarczająca i spóźniona

– oddziały powstańcze musiały stopniowo opuszczać kolejne dzielnice miasta

– oddziały niemieckie dowodzone przez Ericha von dem Bach-Zalewskiego dopuszczały się zbrodni przeciwko ludności cywilnej i jeńcom

e. upadek powstania

– ostatnim punktem oporu powstańców było Śródmieście

– kapitulacja powstania została podpisana 2 X 1944 r.

4. Skutki upadku powstania

a. powstanie zakończyło się klęską militarną i polityczną

b. walki powstańcze przyniosły ogromne straty

– zginęło 18 tys. powstańców, a 25 tys. zostało rannych

– podczas walk i  wyniku mordów zginęło około 150 tys. cywilnych mieszkańców Warszawy

– pozostali mieszkańcy zostali zmuszeni do opuszczenia miasta

– miasto zostało zniszczone podczas walk, a następnie w akcie zemsty było systematycznie wyburzane

c. zmiany w Polskim Państwie Podziemnym

gen. Tadeusz Komorowski-„Bór” trafił do niemieckiej niewoli

– na jego miejsce Komendantem Głównym AK został gen. Leopold Okuklicki-„Niedźwiadek”

– władze cywilne Polskiego Państwa Podziemnego opuściły stolicę i kontynuowały działalność konspiracyjną