4. 7. Dekada Edwarda Gierka – Polska lat 70-ych XX wieku

1. Zmiana polityki w pierwszych latach rządów Edwarda Gierka

a. zmiany w aparacie władzy po wydarzeniach grudnia 1970 r.

– po ustąpieniu Władysława Gomułki Edward Gierek został I sekretarzem KC PZPR

– po dymisji Józefa Cyrankiewicza premierem rządu został Piotr Jaroszewicz

b. Edward Gierek zdołał pozyskać zaufanie społeczeństwa dzięki:

– osobistym kontaktom z robotnikami

– cofnięciu grudniowych podwyżek cen żywności i podwyżce płac, emerytur i rent

– poprawie stosunków z Kościołem

– złagodzeniu cenzury i zwiększeniu wydatków na naukę i kulturę

c. program gospodarczy budowy „drugiej Polski”

– władze dokonywały zakupu licencji na Zachodzie

– budowa nowych zakładów przemysłowych – rozwój przemysłu ciężkiego

– rozwój infrastruktury transportowej

2. Efekty polityki gospodarczej Edwarda Gierka

a. symbole „dekady Gierka”

– szybko rozwijało się budownictwo mieszkalne z tzw. wielkiej płyty

– do masowej produkcji wprowadzono Fiata 126p, co przyczyniło się do motoryzacji polskiego społeczeństwa

– poprawiło się zaopatrzenie gospodarstw domowych w sprzęt AGD i RTV (lodówki, pralki, telewizory)

– poprawiło się zaopatrzenia w żywność, w tym produkty importowane (banany, cytrusy)

b. stopniowo nasilały się negatywne zjawiska w gospodarce

– szybko wzrastało zadłużenie kraju – w 1980 r. zadłużenie wynosiło już 20 mld dolarów

– niektóre zakupione na zachodzie licencje w momencie zakupu były przestarzałe

– część kosztownych inwestycji nie zwróciła się

– polski przemysł był pracochłonny, energochłonny i materiałochłonny

– w gospodarce pojawiło się ukryte bezrobocie – zakłady zatrudniały więcej osób, niż było potrzeba, aby zapewnić wszystkim pracę

3. Kultura „dekady Gierka”

a. szybko rozwijała się telewizja, która od 1971 r. nadawała w kolorze

– ogromną popularność zdobyły polskie seriale: Czterdziestolatek i 07 zgłoś się

– telewizja emitowała zachodnie filmy, seriale i programy rozrywkowe

b. szybko rozwijała się muzyka rozrywkowa - ogromną sławę zyskały m.in.:

Maryla Rodowicz

Budka Suflera

Maanam

c. wizerunek władzy poprawiały osiągnięcia sportowe, np.:

– sukcesy piłkarskie kadry Kazimierza Górskiego

– sukcesy siatkarzy Huberta Wagnera

d. w mediach lansowano nadmiernie optymistyczny obraz sytuacji – tzw. „propaganda sukcesu”

e. dzięki liczniejszym wyjazdom zagranicznym Polacy mogli porównywać standardy życia i czerpać zachodnie wzorce

4. W 1976 r. została znowelizowana Konstytucja z 1952 r.

a. Polska Zjednoczona Partia Ludowa została uznana za „przewodnią siłę” narodu

b. wprowadzono zapis, że Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) jest krajem socjalistycznym

c. wprowadzono zapis o nierozerwalnej przyjaźni polsko-sowieckiej