2. 1. Demokracja szlachecka w Polsce

1. Stan szlachecki w Polsce

a. stan szlachecki wyłonił się z średniowiecznego rycerstwa

b. dzięki przywilejom uzyskanym w średniowieczu szlachta miał wyjątkową pozycję polityczną, prawną i gospodarczą

c. stan szlachecki był zróżnicowany pod względem majątkowym – wyróżniamy:

magnaterię

szlachtę średnią

szlachtę zagrodową

gołotę

d. szlachta miała obowiązek udziału w pospolitym ruszeniu

2. Początki demokracji szlacheckiej w Polsce

a. w 1505 r. została uchwalona tzw. konstytucja Nihil novi (nic nowego)

b. odtąd każde nowe prawo wymagało zgody szlachty

c. szlachta wyrażała swoją wolę w sejmie

3. Lokalnymi organami demokracji szlacheckiej były sejmiki ziemskie

a. na sejmikach wybierano posłów na sejm walny i podejmowano inne ważne decyzje

b. w sejmiku mógł uczestniczyć osobiście każdy szlachcic mieszkający w powiecie

4. Najwyższym organem demokracji szlacheckiej w Polsce był sejm walny

a. pierwszy sejm walny zebrał się w 1493 r. w Piotrkowie

b. w sejmie walnym uczestniczyły trzy stany sejmujące:

król

senat – w skład senatu wchodzili najwyżsi urzędnicy państwowi i dostojnicy kościelni

izba poselska – składała się z posłów wybieranych przez szlachtę na sejmikach ziemskich

c. na sejmie walnym obowiązywała zasada jednomyślności

d. posłowie szlacheccy mieli obowiązek głosować zgodnie z instrukcjami swoich wyborców