2. 2. Folwark pańszczyźniany

1. Powstanie folwarków

a. majątek szlachecki składał się z dwóch kategorii gruntów:

– gospodarstw oddawanych w użytkowanie chłopom w zamian za czynsz lub pańszczyznę

folwarku, czyli dużego gospodarstwa pańskiego, produkującego na sprzedaż

b. wzrost cen zbóż spowodował, że szlachta zaczęła rozwijać folwarki

– zwiększała ich wielkość

– do pracy zatrudniała chłopów, którzy w ten sposób odrabiali pańszczyznę (folwark pańszczyźniany)

2.  Zboże było spławiane na szkutach do Gdańska i tam sprzedawane zagranicznym kupcom

3. Szlachta zapewniła sobie dominującą pozycję w państwie

a. w 1496 r. król Jan Olbracht wydał tzw. statuty piotrkowskie

b. statuty piotrkowskie pogorszyły sytuację mieszczan

– zakazywały mieszczanom posiadania ziemi i sprawowania urzędów

– zwalniały szlachtę z płacenia ceł, które musieli płacić mieszczanie

– ceny na niektóre towary mieli ustalać urzędnicy szlacheccy, zmniejszając w ten sposób dochody mieszczan

c. statuty piotrkowskie pogarszały sytuację chłopów – ustalały, że tylko jeden chłop w ciągu roku mógł opuścić wieś