2. 3. Polska za panowania ostatnich Jagiellonów

1. W 1506 r. na tronie polskim zasiadł Zygmunt I Stary

a. za jego panowania dużą rolę odgrywała jego żona Bona Sforza

b. za rządów Zygmunta I Starego narodził się ruch egzekucyjny

– był to ruch średniej szlachty

– przyczynił się do odzyskania przez króla części królewszczyzn

2. Zygmunt I Stary doprowadził do upadku państwa zakonu krzyżackiego

a. w 1519 r. Krzyżacy rozpoczęli wojnę z Polską w celu odzyskania Pomorza Gdańskiego

b. wielki mistrz zakonu krzyżackiego Albrecht Hohenzollern:

– przeszedł na luteranizm

– przekształcił państwo krzyżackie w świeckie księstwo

– ogłosił się dziedzicznym księciem Prus Książęcych

c. w 1525 r. Albrecht Hohenzollern złożył hołd lenny Zygmuntowi I Staremu – tzw. hołd pruski

3. W XVI w. wzrosło zagrożenie ze strony Wielkiego Księstwa Moskiewskiego

a. na początku XVI w. Moskwa zajęła część ziem ruskich należących do Litwy

b. w 1514 r. wojska moskiewskie ponownie zaatakowały Litwę

–  zdobyły ważną twierdzę Smoleńsk

– zostały pokonane przez wojska polsko-litewskie pod Orszą

c. zagrożenie ze strony Moskwy wzrosło za panowania Iwana IV Groźnego

– Iwan IV Groźny ogłosił się carem Rosji

– rozpoczął walkę o zdobycie dostępu do Bałtyku

4. Po śmierci Zygmunta I Starego w 1548 r. władzę objął Zygmunt II August

5. W 1563 r. wybuchła wojna o Inflanty

a. uczestniczyli w niej: Polska z Litwą, Szwecja, Dania i Rosja

b. w wyniku zawartego w 1570 r.  pokoju Inflanty zostały podzielone

– największą część Inflant otrzymała Polska

– Szwecja otrzymała Estonię

– Dania otrzymała wyspy na Morzu Bałtyckim