2. 1. Ateny i Sparta

I. Starożytne Ateny

1. Grecja to górzysty kraj o rozwiniętej linii brzegowej, leżący na Półwyspie Bałkańskim i otaczających go wyspach

2. Hellenowie nie stworzyli jednolitego państwa, lecz żyli w niewielkich wspólnotach, które nazywali polis

a. do polis należeli mieszkańcy miasta i otaczających je obszarów rolniczych

b. każda polis posiadała własne władze, wojsko i najczęściej własne bóstwo opiekuńcze

3. w V w. p.n.e. do największego znaczenia doszły Ateny

a. podstawą potęgi Aten była silna flota wojenna i armia lądowa

b. gospodarka ateńska

– ateńscy rolnicy uprawiali głównie winną latorośl i oliwki, z których wytwarzali wino i oliwę

– w życiu gospodarczym Aten bardzo ważną rolę odgrywał handel

c. Ateny, które były stolicą polis, należały do najpiękniejszych miast greckich

– miasto było otoczone murami obronnymi

– najważniejsze świątynie znajdowały się na Akropolu – reprezentacyjnej części miasta, znajdującej się na obronnym wzgórzu

– centralnym punktem miasta była agora, czyli centralny plac wokół którego wzniesiono reprezentacyjne budowle

4. Ateńczycy w swojej polis ustanowili demokrację, czyli ustrój polityczny w którym władza należy do ludu

a. ostateczny kształt ateńskiej demokracji nadał wybitny polityk – Perykles

b. najważniejsze organy władzy w demokratycznych Atenach:

zgromadzenie ludowe, zebranie wszystkich pełnoprawnych obywatel, na którym podejmowano najważniejsze decyzje

– rada starszych

urzędnicy, którzy wykonywali bieżące zadania

– pełnia praw politycznych przysługiwała tylko obywatelom – byli nimi dorośli mężczyźni, których rodzice byli Ateńczykami

– praw politycznych nie mieli przybysze i niewolnicy

– w życiu politycznym nie mogły uczestniczyć kobiety

 

II. Starożytna Sparta

1. Sparta to polis leżąca w greckiej krainie zwanej Lakonią

2. Sparta powstała w wyniku podboju południowej Grecji przez Spartan

3. Podział społeczeństwa polis spartańskiej

a. pełnoprawnymi obywatelami byli tylko Spartanie

– ich głównym obowiązkiem była służba wojskowa

mieli prawo uczestniczyć w zgromadzeniu ludowym i sprawować urzżędy

b. periojkowie byli ludźmi wolnymi, ale pozbawionymi praw politycznych

c. heloci byli ludnością podbitą przez Spartan i przkształconą w całkowicie pozbawionych praw niewolników

4. Sparta była państwem silnie zmilitaryzowanym, w którym wszystkie dziedziny życia były podporządkowane służbie wojskowej