4. 2. Czynności służbowe funkcjonariuszy

 

1. Uprawnienia służb porządkowych i pracowników w Polsce precyzyjnie określają przepisy prawne

a. najważniejsze uprawnienia policji

– legitymowanie

– zatrzymanie osób w przypadkach przewidzianych prawem

– przeszukanie osób i pomieszczeń w przypadkach przewidzianych prawem

– w uzasadnionych przypadkach dokonywanie kontroli osobistej i przeglądanie bagaży

– pobieranie wymazu ze śluzówki

– obserwowanie i rejestrowanie przebiegu zdarzeń w miejscach publicznych

b. najważniejsze uprawnienia funkcjonariuszy straży miejskiej i straży gminnej

– legitymowanie osób

– udzielanie pouczeń

– w uzasadnionych przypadkach ujęcie osób w celu doprowadzenia ich do posterunku policji

– dokonywanie kontroli osobistej i przeglądanie zawartości bagażu

– nakładanie mandatów i grzywien na podstawie przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia

– dokonywanie czynności wyjaśniających i kierowanie wniosków o ukaranie do sądu

– usuwanie i unieruchamianie pojazdów w przypadkach przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym

c. pracownicy ochrony mogą jedynie zatrzymać osobę i wezwać policję

 

2. Legitymowanie

a. wylegitymowanie to ustalenie lub potwierdzenie tożsamości osoby

b. dowody potwierdzające tożsamość to: legitymacja szkolna/studencka, dowód osobisty, paszport, prawo jazdy

c. w przypadku braku dowodu:

– tożsamość mogą potwierdzić dwie inne osoby z potwierdzoną tożsamością

– tożsamość może potwierdzić funkcjonariusz np. telefonując do osób wskazanych przez legitymowanego

d. osoba legitymująca ma obowiązek przedstawić się, a w przypadku funkcjonariusza nieumundurowanego – również wylegitymować

 

3. Zatrzymanie

a. zatrzymanie to środek przymusu w postaci pozbawienia wolności, jaki mają prawo zastosować organy ścigania w stosunku do osoby podejrzanej, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że popełniła ona przestępstwo i jednocześnie zachodzi obawa, iż się ukryje lub zatrze ślady przestępstwa.

b. prawa zatrzymanego

– zatrzymany powinien być niezwłocznie i w zrozumiały dla niego sposób poinformowany o przyczynach zatrzymania

– z zatrzymania musi być sporządzony protokół

– zatrzymany powinien być zwolniony niezwłocznie po ustaleniu przyczyn zatrzymania, po maksymalnie 48 godzinach

– zatrzymany ma prawo do kontaktu z adwokatem

– zatrzymany ma prawo do złożenia zażalenia do sądu na zatrzymanie

c. tymczasowe aresztowanie

– tymczasowe aresztowanie to środek zapobiegawczy polegający na osadzeniu go w areszcie śledczym

– areszt tymczasowy orzeka się na 3 miesiące i można go przedłużać do 2 lat

 

4. Mandaty i punkty karne

a. mandat karny to kara grzywny za niektóre wykroczenia

b. punkty karne - dodatkowa sankcja za przestępstwa i wykroczenia popełnione w ruchu drogowym

– ich wysokość reguluje taryfikator punktów karnych

– po przekroczeniu 24 punktów w ciągu roku kierowca kierowany jest na egzamin

c. do nakładania mandatów karnych upoważnieni są między innymi funkcjonariusze:

– policji

– straży miejskiej i gminnej

– straży leśnej

– Straży Ochrony Kolei

d. wysokość mandatów za wykroczenia reguluje taryfikator mandatów

e. osoba ukarana ma prawo odmówić przyjęcia mandatu – wtedy sprawa jest kierowana do sądu

 

5. Środki przymusu bezpośredniego

a. użycie pocisków niepenetrujących i gazu łzawiącego

b. użycie pałki służbowej i kajdanek

c. użycie chwytów obezwładniających

d. w sytuacjach skrajnych policja ma prawo użycia broni palnej