2. 1. Obywatelstwo i informacja publiczna

 

1. Obywatelstwo polskie

a. obywatelstwo to prawny związek człowieka z danym państwem, z którego wynikają prawa i obowiązki obu stron

b. sposoby nabywania obywatelstwa polskiego

– zasada krwi – obywatelstwo polskie otrzymują dzieci, których rodzice mają obywatelstwo polskie

– zasada ziemi – nadanie obywatelstwa dzieciom urodzonym w Polsce w przypadku, gdy ich rodzice są nieznani

– naturalizacja (nadanie obywatelstwa cudzoziemcowi przez Prezydenta RP)

– przywrócenie obywatelstwa osobom, które je wcześniej utraciły – repatriant to osoba powracająca do kraju po długim pobycie na obczyźnie

c. zrzeczenie się obywatelstwa – obywatel polski traci obywatelstwo na własny wniosek i za zgodą Prezydenta RP

 

 

2. Obywatelstwo Unii Europejskiej

a. wprowadzone na mocy traktatu z Maastricht z 2 lutego 1992 r.

b. obywatelstwo unijne nabywa każdy obywatel państwa należącego do Unii Europejskiej

c. najważniejsze prawa przysługujące z tytułu posiadania obywatelstwa unijnego

– prawo do swobodnego poruszania się, podejmowania pracy i prowadzenia działalności gospodarczej we wszystkich krajach należących do Unii Europejskiej

– czynne i bierne prawo wyborcze do Parlamentu Europejskiego

– prawo wyborcze w wyborach lokalnych w innych państwach Unii Europejskiej

– prawo do korzystania z opieki konsularnej innych państw należących do Unii Europejskiej w państwach w których polska nie posiada własnych konsulatów

– prawo składania skargi do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich (Ombudsmana)

d. zasady przestrzegania prawa unijnego

– obywatel polski ma mocy decyzji sądu może zostać wydany władzom państwa, w którym dopuścił się przestępstwa

– obywatele Unii Europejskiej mogą być ścigani na podstawie tzw. europejskiego nakazu aresztowania (ENA)

 

3. Dostęp do informacji publicznej

a. informacją publiczną jest każda informacja dotycząca spraw publicznych

b. dostęp do informacji publicznej ma każdy – również osoba nieposiadająca obywatelstwa polskiego

c. prawo dostępu do informacji publicznej może być ograniczone wyłącznie ze względu na:

– tajemnicę państwową, skarbową lub zawodową

– postępowanie prowadzone przez policję lub prokuraturę

d. grupą upoważnioną do szerszego dostępu do informacji publicznej mają dziennikarze

e. najważniejsze formy korzystania z prawa dostępu do informacji publicznej

– prawo wglądu do dokumentów urzędowych

– prawo wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej

– możliwość wglądu do Biuletynu Informacji Publicznej