2. 1. Na gruzach Imperium Rzymskiego

 

I. Upadek cesarstwa zachodniego

1. Wzrost znaczenia założonego przez Konstantyna Wielkiego Konstantynopola

2. Podział cesarstwa przeprowadzony przez Teodozjusz Wielki – 395 r.

3. Wielka wędrówka ludów (mapka)

a. migracja Hunów rozpoczęła wielką wędrówkę ludów w drugiej połowie IV w. n.e.

b. klęska Rzymu w bitwie z Gotami pod Adrianopolem – 378 r. n.e.

c. zdobycie Rzymu przez Wizygotów – 410 r. n.e.

4. Detronizacja Romulusa Augustulusa i objęcie władzy przez germańskiego wodza Odoakra – 476 r. n.e.  – symboliczny koniec cesarstwa na Zachodzie

 

II. Bizancjum

1. Stolicą Konstantynopol (Bizancjum)

2. Podstawy funkcjonowania państwa:

a. rozwinięta gospodarka

b. kompetentna kadra urzędnicza

c. skuteczna służba dyplomatyczna

d. silna armia

 

II. Początki państw germańskich i słowiańskich

2. Państwa germańskie

a. Wizygoci –  w V wieku zajęli obszary w południowej Galii i w północnej części Półwyspu Iberyjskiego

b. Ostrogoci – podbój Italii pod wodzą Teodoryka Wielkiego

c. Wandalowie – utworzyli państwo w Afryce Północnej ze stolicą w Kartaginie (429 r.)

d. Frankowie  –  opanowanie północnej  Galii w V w.

e. Anglowie i Sasi – część Brytanii

3. Powstanie państwa Samona – pierwszego państwa Słowian (pierwsza połowa VII w.)

 

III. Bizancjum

1. Próba odbudowy terytorialnej cesarstwa rzymskiego za panowania Justyniana I Wielkiego  (527-565)

a. podbój państwa Wandalów w Afryce Północnej

b. podbój państwa Ostrogotów w Italii

c. opanowanie południowej części Hiszpanii

2. Kultura bizantyjska

a. kodyfikacja prawa rzymskiego – publikacja tzw. Kodeksu Justyniana  (Corpus Iuris Civilis) – 534 r.

b. w Bizancjum wykształciła się specyficzna kultura będąca połączeniem kulturę grecką, prawo rzymskie ze wschodnimi obyczajami i ceremoniałem

3. Kryzys Bizancjum

a. epidemia dżumy

b. zagrożenie zewnętrzne – wojny z Persami, Awarami, Słowianami, Arabami, Bułgarami, Normanami oraz Turkami seldżuckimi

IV. Sytuacja Kościoła we wczesnym średniowieczu

1. Wykształcenie się dwóch rywalizujących ze sobą ośrodków chrześcijańskich

a. Rzym

b. Konstantynopol

2. schizma wschodnia – rozłam między Kościołem wschodnim i zachodnim

a. Kościół zachodni (łaciński) – zwierzchnictwo papieża

b. Kościół wschodni (grecki) – zwierzchnictwo patriarchy konstantynopolitańskiego

3. Duża popularność arianizmu

4. Działalność Cyryla i Metodego

a. chrystianizacja państw słowiańskich

b. dostosowanie alfabetu greckiego do języka słowiańskiego – powstanie głagolicy

 

V. Państwo Franków

1. Frankowie osiedlili się w Galii w IV w.

2. Zjednoczenia plemion Franków dokonał Chlodwig I z dynastii Merowingów (ok. 466-511)

3. W VIII w. realna władza spoczywała w rękach urzędników zwanych majordomami

a.  Karol Młota w bitwie pod Poitiers odparł najazd Arabów –– 732 r.

b. dynastia Merowingów ostatecznie została pozbawiona władzy przez Chlodwiga, który w 751 r.– zasiadł objął tron – początek dynastii Karolingów

4. Szczytowym okresem rozwoju państwa Franków było panowanie Karola I Wielkiego (768-814 r.)

a. Karol Wielki przywrócił tytuł cesarski – koronacja cesarska odbyła się w 800 r.

b. panowanie Karola Wielkiego to okres rozkwitu kultury – tzw. renesans karoliński

– głównymi ośrodkami kultury były klasztory (skryptoria i biblioteki)

– rozwój szkolnictwa – szkoły katedralne i szkoła dworska

– rozwój architektury – tzw. architektura karolińska

 

VI. Niespokojna Europa

a. najazdy Bułgarów – VII w.

b. najazdy Normanów

c. najazdy Węgrów – IX w.

– zajęli Nizinę Panońską

– zostali pokonani przez wojska króla Niemiec Ottona I w bitwie na Lechowym Polu – 955 r.

d. Najazdy Mongołów – XIII w.

– wzrost potęgi Mongołów za panowania Czyngis-Chana

– podbój Rusi prze Mongołów