3. 1. Krok poza Europę

1. Średniowieczni uczeni i odkrywcy

a. w średniowieczu ziemię wyobrażano sobie jako płaski dysk otoczony przepaścią

b. terra incognita – ziemia nieznana

c. w późnym średniowieczu podstawą wiedzy geograficznej były dzieła uczonych antycznych:

– Eratostenesa

Klaudiusza Ptolemeusza

d. wielcy podróżnicy i odkrywcy średniowieczni

– Giovanni da Piano dei Carpini – poseł papieski na dwór mongolski i autor dzieła Historia Mongołów

Marco Polo – podróżnik i autor dzieła Opisanie świata

 

2. Geneza wielkich odkryć geograficznych w epoce renesansu

a. podłoże ekonomiczne wypraw odkrywczych – niekorzystne warunki handlu z Bliskim i Dalekim Wschodem zmusiły Europejczyków do szukania nowych szlaków handlowych

b. uwarunkowania społeczne – wyprawy odkrywcze były sposobem na zagospodarowanie pozbawionych środków do życia młodszych synów szlacheckich, którzy utracili zajęcie po zakończeniu rekonkwisty

 

3. Postęp naukowy i techniczny

a. działalność księcia portugalskiego Henryka Żeglarza – założył pierwszą w historii szkołę morską

b. postęp w nawigacji

– zastosowanie busoli – igła magnetyczna umożliwiała określenie kierunków świata

– wynalezienie astrolabium – służyło do określania położenia statku na podstawie położenia ciał niebieskich

log – służył do pomiaru prędkości statku

kwadrant – służył do określania szerokości geograficznej

c. postęp w kartografii – nowe, bardziej funkcjonalne mapy

d. postęp w szkutnictwie – skonstruowanie nowego typu statków morskich - karaweli

 

4. Wyprawy odkrywcze Portugalczyków

a. badania zachodnich wybrzeży Afryki

b. Bartolomeu Diaz – dotarł do Przylądka Dobrej Nadziei1488 r.