1. Najważniejsze przywileje szlachty polskiej

a. przywilej koszycki z 1374 r.

– został nadany przez Ludwika Andegaweńskiego w zamian za zgodę szlachty na dziedziczenie korony polskiej przez jedną z jego córek

– m.in. zwalniał szlachtę z poradlnego z wyjątkiem 2 groszy z łana chłopskiego oraz zobowiązywał króla do wykupienia szlachcica z niewoli

b. przywileje cerekwicko-nieszawskie z 1454 r.

– zostały wymuszone przez szlachtę na Kazimierzu Jagiellończyku podczas wojny trzynastoletniej

– król nie mógł zwoływać pospolitego ruszenia i nakładać podatków bez zgody szlachty

c. konstytucja Nihil novi z 1505 r.

– uchwała sejmu za czasów Aleksandra Jagiellończyka

– wprowadzenie zasady, że nowe prawa mogą być wprowadzane tylko za zgodą senatu i izby poselskiej

 

2. Stan szlachecki w Polsce

a. stan szlachecki w Polsce był jednolity pod względem prawnym – „szlachcic na zagrodzie równy wojewodzie”

b. zróżnicowanie stanu szlacheckiego pod względem majątkowym

– magnateria (arystokracja)

– szlachta średnia

– szlachta zagrodowa

– szlachta gołota – szlachta nieposesjonaci

 

3. Parlament szlachecki

a. pierwszy sejm walny odbył się w 1493 r. w Piotrkowie Trybunalskim

b. skład sejmu walnego – trzy stany sejmujące:

król

senat – składał się z najwyższych urzędników państwowych i najwyższych dostojników Kościoła katolickiego

izba poselska – składała się z posłów szlacheckich wybranych przez sejmiki ziemskie

c. sejmy zwoływane były co dwa lata i trwały 6 tygodni

d. w sejmie podejmowano uchwały na zasadzie jednomyślności