1. Wojny polsko-szwedzkie w pierwszej połowie XVII w.

a. elekcja szwedzkiego następcy tronu Zygmunta III Wazy na króla Polski  - 1587 r.

b. detronizacja Zygmunta III Wazy w Szwecji – na tronie szwedzkim zasiadł Karol IX Sudermański

c. wojny polsko-szwedzkie

– zwycięstwo wojsk polskich pod Kircholmem (1605 r.) – hetman Jan Karol Chodkiewicz

– zwycięstwo floty polskiej pod Oliwą (1627 r.)

 

2. Powstanie kozackie Bohdana Chmielnickiego1648 r.

a. sukcesy wojsk kozackich w pierwszym roku powstania

b. zwycięstwo wojsk polskich pod Beresteczkiem (1651 r.) – dowodził Jan II Kazimierz

c. włączenie się do konfliktu polsko-kozackiego Rosji i wybuch wojny polsko-rosyjskiej – utrata przez Rzeczpospolitą Ukrainy lewobrzeżnej

 

3. Potop szwedzki 1655-1660

a. najazd wojsk szwedzkich pod wodzą króla Karola X Gustawa1655 r.

– poddanie szwedzkiemu zwierzchnictwu Litwy przez hetmana Janusza Radziwiłła

– kapitulacja polskiego pospolitego ruszenia pod Ujściem

– ucieczka króla polskiego Jana II Kazimierza na Śląsk

b. działania partyzanckie wojsk polskich pod dowództwem Stefana Czarnieckiego – tzw. „wojna szarpana”

c. zawarcie pokoju w Oliwie1660 r.

 

4. Wojny polsko-tureckie

a. wojna 1620-1621

– klęska wojsk polskich w bitwie pod Cecorą (1620 r.) – śmierć hetmana Stefana Żółkiewskiego

– skuteczna obrona Chocimia pod wodzą hetmana Jana Karola Chodkiewicza (1621 r.)

b. wojna 1672-1676

– zdobycie przez wojska tureckie Kamieńca Podolskiego (1672 r.)

– zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Chocimiem (1673 r.) – hetman Jan Sobieski

– zwycięstwo Jana Sobieskiego pod Chocimiem przyczyniło się do jego wyboru na króla Polski (1674 r.)

c. odsiecz wiedeńska w 1683 r. – Jan III Sobieski