4. 3. Bić się czy nie bić

 

1. Sytuacja w Królestwie Polskim przed wybuchem powstania styczniowego

a. odwilż posewastopolska w wyniku klęski poniesionej przez Rosję w wojnie krymskiej

– zniesienie stanu wojennego

– ogłoszenie amnestii

– złagodzenie cenzury

b. działalność Aleksandra Wielopolskiego

– był zwolennikiem postawy lojalistycznej wobec cesarstwa

– przeprowadził reformy szkolnictwa, sądownictwa i samorządową

– utworzył Szkołę Główną w Warszawie

c. fala manifestacji patriotycznych

d. powstanie organizacji reprezentujących odrębne programy polityczne

Biali – dążyli do stopniowych reform i odkładali na później moment wybuchu powstania

Czerwoni – dążyli do radykalnych reform i natychmiastowego wybuchu powstania zbrojnego

 

2. Powstanie styczniowe

a. branka – pobór do wojska carskiego

– została ogłoszona przez Aleksandra Wielopolskiego w celu uniemożliwienia wybuchu powstania

– przyczyniła się do przedwczesnego wybuchu powstania styczniowego

b. wybuch powstania – 22 stycznia 1863 r.

– wydanie przesz powstańczy Rząd Narodowy Manifestu

– ogłoszenie przez powstańczy Rząd Narodowy uwłaszczenia chłopów

c. działania zbrojne powstańców miały charakter partyzancki

– w powstaniu wzięło udział łącznie około 200 tys. ludzi

– stoczono ponad 1200 bitew i potyczek

– ostatni dyktator powstania Romuald Traugutt został schwytany i stracony

d. skutki klęski powstania

– ok. 40 tys. uczestników powstania zostało zesłanych na Syberię, a ok. 700 stracono

– uczestnicy powstania zostali pozbawieni majątków

– władze carskie zniosły pozostałości autonomii Królestwa Polskiego i przystąpiły do jego intensywnej rusyfikacji

– pozytywnym skutkiem powstania było uwłaszczenie chłopów przez władze carskie

 

3. Praca organiczna

a. praca organiczna w zaborze pruskim

– działalność Dezyderego Chłapowskiego – popularyzacja nowoczesnych technik w rolnictwie

– utworzenie Spółki Akcyjnej „Bazar” (1838 r.)

– działalność Karola Marcinkowskiego

– działalność Hipolita Cegielskiego

b. w zaborze rosyjskim idea pracy organicznej rozwinęła się dopiero po upadku powstania styczniowego

c. działalność spółdzielcza

– działalność księdza Piotra Wawrzyniaka w Wielkopolsce

– działalność Franciszka Stefczyka w Galicji