4. 4. Kształtowanie się narodu polskiego

 

1. Pojęcie narodu w ujęciu historycznym

a. w czasach I Rzeczypospolitej pojęcie narodu ograniczano do szlachty – naród szlachecki

b. schyłek XVIII w. – pojęcie narodu poszerzono o przedstawicieli mieszczaństwa

c. kształtowanie się nowoczesnego narodu w XIX w.

– wspólnota języka, kultury i historii

– przekonanie o wspólnym pochodzeniu

– wykształcenie się świadomości narodowej i tożsamości narodowej we wszystkich klasach społecznych

d. ważnym czynnikiem narodowotwórczym była konieczność walki z rusyfikacją i germanizacją

 

2. Kultura narodowa

a. duża rola religii katolickiej w kształtowaniu się świadomości narodowej Polaków

– nauczanie w języku polskim

– kultywowanie polskich tradycji

– kult polskich świętych

b. edukacja patriotyczna

– twórczość Henryka Sienkiewicza

– twórczość Jana Matejki

 

3. Narodziny ruchu narodowego (narodowej demokracji)

a. głównym ideologiem endecji był Roman Dmowski – autor Myśli nowoczesnego Polaka

b. kluczowe cechy ruchu narodowego

– propagowanie idei solidaryzmu narodowego (ponad podziałami klasowymi)

– działalność na rzecz wzmocnienia polskiej tożsamości narodowej

– przeciwdziałanie wynaradawianiu przez Niemców i Rosjan

– niechętny stosunek do mniejszości narodowych – m.in. do Żydów (antysemityzm)