4. 5. Kultura polska przełomu wieków

 

I. Literatura

1. Pozytywizm

a. cechy charakterystyczne twórczości literackiej

– dominacja prozy nad poezją

– realizm

– zaangażowanie społeczne – utylitaryzm twórczości

b. teoretycy:

– Aleksander Świętochowski

c. czołowi twórcy

– Bolesław Prus

– Eliza Orzeszkowa

– Henryk Sienkiewicz

– Maria Konopnicka

2. Młoda Polska

a. weryfikacja haseł pozytywistycznych – neoromantyzm

b. cechy charakterystyczne sztuki Młodej Polski

– hasło sztuki dla sztuki

– dekadencja

c. czołowi twórcy

– Stanisław Przybyszewski – Krzyk

– Kazimierz Przerwa-Tetmajer – Na skalnym Podhalu

– Jan Kasprowicz – Obrazy i obrazki chłopskie

– Stanisław Wyspiański – Wesele, Noc listopadowa, Warszawianka

– Stefan Żeromski – Syzyfowe prace, Popioły, Ludzie bezdomni

– Władysław Reymont – Chłopi, Ziemia obiecana

 

II. Malarstwo

d. malarstwo

– Józef Chełmoński

– Józef Brandt

– Aleksander Gierymski

– Jan Matejko

– Władysław Podkowiński – impresjonizm

– Józef Pankiewicz – impresjonizm

– Jacek Malczewski – symbolizm

– Wacław Szymanowski – secesja

– Stanisław Witkiewicz – twórca stylu zakopiańskiego

 

III. Muzyka

– Stanisław Moniuszko

– Mieczysław Karłowicz

– Karol Szymanowski

– Ignacy Jan Paderewski

 

IV. Rozwój historiografii

1. Dwa nurty polskiej historiografii końca XIX w.

a. szkoła krakowska

– pogląd, że przyczyn upadku Polski w XVIII w. należy szukać w samym ustroju Polski przedrozbiorowej

– edycja źródeł historycznych

– doskonalenie warsztatu pracy historyka

– Michał Bobrzyński

– Stanisław Smolka

– Józef Szujski

– działalność stańczyków

b. szkoła warszawska

– pogląd, że Polska przedrozbiorowa była zdolna do samouzdrowienia, a upadła pod naporem zaborczości sąsiadów

– szczególne zainteresowanie historią ustroju i stosunków społeczno-gospodarczych

– Tadeusz Korzon

– Władysław Smoleński