1. 4. Początki Izraela

 

1. Zgodnie z tradycją biblijną „założycielami narodu” hebrajskiego (patriarchami) byli Abraham, Izaak i Jakub

 

2. Koczownicze plemiona Izraelitów pod przywództwem Mojżesza w 2. połowie XIII w. p.n.e. osiedliły się w Kanaan – (dzisiejsza Palestyna)

 

3. Gospodarka Izraelitów

a. rozwój rolnictwa wzdłuż wybrzeża morza i rzeki Jordan

b. rozwój pasterstwa na obszarach półpustynnych

c. rozwój handlu – miasta położone na skrzyżowaniu szlaków handlowych

 

3. Państwo żydowskie

a. powstanie królestwa żydowskiego w XI w. p.n.e. – panowanie Saula, Dawida

b. panowanie Salomona – X w. p.n.e.

– rozkwit gospodarczy kraju (rozwój rolnictwa i handlu, rozwój infrastruktury – urządzenia zapewniające rozwój gospodarki)

– budowa Świątyni Jerozolimskiej – tzw. Świątynia Salomona

 

4. Rozpad państwa po śmierci Salomona

a.  Królestwo Izraela

b.  Królestwo Judy ze stolicą w Jerozolimie

 

5. Upadek państw żydowskich

a. podbój Izraela przez Asyryjczyków  722 r. p.n.e.

b. po upadku Asyrii Izrael i Judę podbiła Babilonia – 586 r. p.n.e.

c. wybuch i upadek powstania antybabilońskiego – VI. w. p.n.e.

– przesiedlenie częśći Żydów do Babilonii – tzw. niewola babilońska

– zburzenie Świątyni SalomonaVI w. p.n.e.

– Świątynia Jerozolimska została odbudowana (tzw. Druga Świątynia)  i ponownie zniszczona w czasach rzymskich

d. w 538 r. władca Persji, Cyrus II pozwolił Izraelitom na powrót do Jerozolimy i odbudowę Świątyni

 

6. Powstana żydowskie

a. powstanie Mahabeuszy  168 r. p.n.e.

wybuchło przeciwko rządom Seleukidów

Żydzi utworzyli niezależne państwa  istniało do podboju przez Rzymian w 63 r. p.n.e.

b. tzw. wojna żydowska  70 r. p.n.e.

wybuchło przeciwko Rzymianom

zakończyło się klęską Żydów i zburzeniem drugiej Świątyni Jerozolimskiej

c. w 132 r. n.e. wybuchło powstanie pod wodzą Bar Kochby

zakończyło się klęską Żydów

Żydzi zostali wypędzeni i żyli w diasporze

 

7. Religia Izraelitów

a. religią wyznawaną przez Żydów był judaizm – wiara w jedynego Boga – Jahwe

b. źródła wiary i wiedzy religijnej w judaizmie

BibliaStary Testament

Tora – pierwszych pięć ksiąg Starego Testamentu

Dekalog – dziesięcioro przykazań nadanych przez Boga Mojżeszowi

Talmud – zbiór komentarzy do Tory

c. działalność proroków

d. symbole judaizmu

synagoga – miejsce modlitw

Arka Przymierza – miejsce przechowywania tablic z Dziesięciorgiem Przykazań

Ściana Płaczu – jedyna pozostałość po zburzonej Świątyni Jerozolimskiej

– Menora – siedmioramienny świecznik

e. najważniejsze święta żydowskie:

szabat – siódmy dzień tygodnia

pascha – obchodzona raz w roku na pamiątkę wyjścia Żydów z Egiptu

 

8. Fenicjanie

a. stworzyli sieć miast wzdłuż wybrzeża Morza Śródziemnego – Tyr, Sydon, Byblos

b. podstawą gospodarki

 żegluga i handel

 rzemiosło (produkcja purpury, obróbka szkła i metali)

 eksploatacja lasów cedrowych

b. kolonizacja fenicka

 założenie Kartaginy – 814 r. p.n.e.

 zakładanie faktorii handlowych

c Pismo fenickie - najstarszy zachowany alfabet świata IKONA

Galeria ilustracji

Praca ze źródłami

Geneza rządów monarchicznych w Izraelu

Stary Testament