1. 6. Problemy życia społecznego w Polsce

 

I. Zjawisko wykluczenia społecznego

1. Wykluczenie społeczne to sytuacja polegająca na tym że obywatel nie może w pełni uczestniczyć w ważnych aspektach życia społecznego.

2. Główne źródła wykluczenia społecznego:

a. niskie pochodzenie

b. niski poziom wykształcenia

c. bezrobocie

d. niski status społeczny

e. niekorzystne miejsce zamieszkania

f. zły stan zdrowia

g. kryminalna przeszłość

h. nieakceptowany w danym społeczeństwie styl życia

i. uzależnienia

3. Następstwa wykluczenia społecznego

a. psychiczne

– źródło depresji i załamań nerwowych

– źródło zachowań patologicznych (narkomania, alkoholizm)

b. prawne

– ograniczenie możliwości korzystania z praw – np. ubezpieczeń

– ograniczenie możliwości korzystania z praw obywatelskich

4. Sytuacja osób niepełnosprawnych

a. źródła trudności osób niepełnosprawnych

– brak wystarczających udogodnień komunikacyjnych

– niedostateczna ilość miejsc pracy dla osób niepełnosprawnych

b. działania na rzecz poprawy sytuacji osób niepełnosprawnych

– wdrażanie unijnych przepisów dotyczących warunków funkcjonowania osób niepełnosprawnych

– tworzenie przepisów prawnych regulujących zasady zatrudniania osób niepełnosprawnych

– tworzenie systemu zachęt ekonomicznych dla pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne

5. Formy przeciwdziałania zjawisku wykluczenia społecznego

a. instrumenty pasywne – doraźna pomoc materialna

b. instrumenty aktywizujące – działania umożliwiające wyjście jednostki ze stanu wykluczenia społecznego

– instrumenty społeczno-zawodowe (tworzenie miejsc pracy dla osób pozostających w stanie wykluczenia społecznego)

– instrumenty edukacyjne – działania umożliwiające uzupełnienie wykształcenia lub przekwalifikowanie

– instrumenty zdrowotne – różne formy terapii przeciwdziałające różnym formom patologii

– instrumenty społeczne – różne formy wsparcia dla osób pozostających w stanie wykluczenia społecznego

 

II. Problem bezrobocia

1. Bezrobocie to stan bezczynności zawodowej osoby w wieku produkcyjnym, niemogącej znaleźć zatrudnienia, mimo gotowości i zdolności do podjęcia pracy oraz starań w jej znalezieniu.

2. Rodzaje bezrobocia według jego źródeł

a. bezrobocie frykcyjne – dotyczy osób pozostających bez pracy przez krótki czas na skutek zmiany miejsca pracy lub zawodu

b. bezrobocie technologiczne – bezrobocie będące następstwem postępu technicznego, ograniczającego zapotrzebowanie na pracę ludzką

c. bezrobocie strukturalne – będące następstwem braku korelacji między zapotrzebowaniem rynku pracy a kwalifikacjami pracowników

d. bezrobocie koniunkturalne – bezrobocie związane z cyklem koniunkturalnym gospodarki wolnokonkurencyjnej – nasila się w miarę pogłębiania się recesji i maleje w fazie rozkwitu

e. bezrobocie sezonowe – bezrobocie występujące w branżach charakteryzujących się sezonowością produkcji

3. Społeczne skutki bezrobocia

a. trudności materialne

b. utrata statusu społecznego

c. problemy natury psychicznej – obniżenie samooceny i wiary we własne siły

d. problemy rodzinne

e. w skrajnych przypadkach bezdomność

4. Metody zwalczania bezrobocia

a. metody aktywne

– działania na rzecz tworzenia nowych i zachowania istniejących miejsc pracy

– szkolenia dla bezrobotnych

– tworzenie warunków do rozwoju małej przedsiębiorczości

b. metody pasywne

– zasiłki i pomoc socjalna dla bezrobotnych

– obniżanie wieku emerytalnego oraz wydłużanie obowiązku szkolnego

– dzieleni miejsc lub czasu pracy

 

III. Sytuacja ludzi młodych

1. Problemy ludzi młodych

a. bezrobocie

b. zła sytuacja mieszkaniowa

2. Formy przeciwdziałania trudnościom ludzi młodych

a. dostosowanie szkolnictwa zawodowego do potrzeb rynku pracy

b. działania na rzecz uelastycznienia rynku pracy

 

IV. Kluczowe metody rozwiazywania problemów społecznych w Polsce

1. Działania na rzecz przeciwdziałania kryzysowi rodziny

a. wsparcie finansowe dla rodzin najuboższych

b. rozwiązania ułatwiające godzenie rodzicielstwa z pracą zawodową (urlopy opiekuńcze i wychowawcze)

c. udogodnienia podatkowe (wspólne opodatkowanie małżonków; ulgi podatkowe)

d. rozbudowa infrastruktury zaspokajającej potrzeby rodzin (żłobki, przedszkola, szkoły)

2. Działania na rzecz przeciwdziałania bezrobociu i ubóstwu

3. Działania na rzecz przeciwdziałania przestępczości

4. Działania zmierzające do ograniczenia problemu mieszkaniowego

5. Działania na rzecz poprawy opieki zdrowotnej

a. programy badań profilaktycznych

b. ułatwienia w dostępie do specjalistów