7. 5. Międzynarodowy system bezpieczeństwa

 

I. Unilateralne sposoby zapewniania bezpieczeństwa – unikanie udziału w sojuszach

1. Trwała neutralność

2. Izolacjonizm

3. Tymczasowa neutralność

4. Hegemonizm

 

II. Multilateralne – dążenie do wielostronnej współpracy

1. Przymierze – nieformalne porozumienie wynikające z posiadania wspólnego celu

2. Koalicja – nieformalny związek państw skupionych wokół wspólnego celu

3. Partnerstwo strategiczne – związek państw długotrwały, ale nieformalny

4. Sojusz – związek między państwami zawarty na podstawie umowy międzynarodowej

5. Bezpieczeństwo zbiorowe

6 . Bezpieczeństwo kooperacyjne

 

III. Organizacja Paktu Północnoatlantyckiego (NATO)

1. 1949 r. – podpisanie Traktatu Północnoatlantyckiego przez 10 państw europejskich oraz USA i Kanady

2. Najważniejsze organy NATO

a. Rada Północnoatlantycka

– składa się z stałych przedstawicieli państw członkowskich oraz Sekretarza Generalnego Paktu

– podejmuje wszystkie najważniejsze decyzje dotyczące sojuszu

b. Komitet Wojskowy

– składa się z szefów sztabów państw członkowskich

– koordynuje działania Paktu w kwestiach militarnych

c. Komitet Planowania Obrony

– składa się ze stałych przedstawicieli państw członkowskich z wyjątkiem Francji

– opracowuje wytyczne dotyczące polityki wojskowej NATO

d. Grupa Planowania Nuklearnego

e. Międzynarodowy Sztab Wojskowy

f. Sekretarz Generalny

– jest wybierany przez Radę na 4-letnią kadencję

– prowadzi obrady najważniejszych organizacji Paktu

– wykonuje uchwały organów Paktu

– reprezentuje Pakt na arenie międzynarodowej

3. Najważniejsze operacje NATO

a. operacja w Kosowie (KFOR) – trwa od 1999 r.

b. operacja w Afganistanie (ISAF) – od 2001 r.

c. siły stabilizacyjne w Bośni i Hercegowinie (SFOR) – od 1996 r.

4. Przystąpienie Polski do NATO - 12 III 1999 r.

 

IV. Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE)

1. Zwołanie w połowie lat 70-ych XX wieku Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie z udziałem bloku państw demokratycznych i komunistycznych

2. W pierwszej połowie lat 90-ych nastąpił proces nadawania Konferencji charakteru instytucji

3. w 1994 r. na szczycie KBWE w Bukareszcie podjęto decyzję o przekształceniu Konferencji w Organizację Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie

4. Organy OBWE

a. Spotkania Szefów Państw i Rządów

b. Rada Ministerialna

c. Stała Rada

d. Zgromadzenie Parlamentarne

e. Przewodniczący

f. Forum ds. Współpracy w Dziedzinie Bezpieczeństwa

g. Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka

h. Wysoki Komisarz OBWE ds. Mniejszości Narodowych

 

5. Obszary działalności OBWE

a. bezpieczeństwo w Europie

b. pokojowe rozstrzyganie sporów

c. ochrona praw człowieka