pospolite ruszenie - forma organizacji sił zbrojnych polegająca na powoływaniu pod broń w czasie wojny ludności zdolnej do noszenia broni; pierwotnie obejmowała ogół ludności zdolnej do noszenia broni, od XIII w. jedynie rycerstwo, a od XIV w. szlachtę; od 1386 r. król musiał wykupić rycerza, który dostał się do niewoli, a od 1388 r. musiał opłacić wyprawę poza granicę państwa; do 1454 r. król miał nieograniczone prawo zwoływania pospolitego ruszenia, a później musiał uzyskać zgodę szlacheckim sejmików i sejmów; wraz z postępem sztuki wojennej rola bojowa pospolitego ruszenia malała.