wielka wojna północna (1700-1721) - wojna prowadzona ze Szwecją przez koalicję Rosji, Danii i Saksonii, a później również Prusy i Hanower w celu zlikwidowania jej hegemonii nad Bałtykiem; wojna rozpoczęła się od ataku wojsk saskich i rosyjskich na Inflanty; król szwedzki, Karol XII najpierw zmusił do zawarcia pokoju Danię, a następnie pobił wojska carskie pod Narwą, a wojska saskie pod Kokenhuzą i wkroczył do Polski, gdzie pobił wojska Augusta II Mocnego pod Kliszowem; w 1704 r. Karol XII zmusił część szlachty do wyboru na tron Polski Stanisława Leszczyńskiego, a następnie zmusił Augusta II do abdykacji; w 1709 r. wojska szwedzkie zostały pobite przez armię Piotra I Wielkiego pod Połtawą na Ukrainie, po której Karol XII musiał szukać schronienia w Turcji, a wojska szwedzkie bez walki opuściły Polskę, dzięki czemu na tron polski mógł wrócić August II Mocny; w drugiej fazie wojny wojska carskie zdobyły Rygę, Rewel i Finlandię, działania wojenne toczyły się również na Pomorzu Zachodnim; Karol XII zginął w 1718 r. podczas oblężenia duńskiej twierdzy Fredrikshald; wielką wojnę północną zakończył pokój zawarty przez Szwecję i Rosję w 1721 r. w Nystad