7. 2. Kształtowanie się granicy wschodniej Polski

1. Wykształciły się dwie koncepcje granic Polski

a. koncepcja inkorporacyjna – autorstwa Romana Dmowskiego

– do Polski miały wejść obszary zamieszkałe w większości przez ludność polską

– mniejszości narodowe miały zostać spolonizowane

b. koncepcja federacyjna – autorstwa Józefa Piłsudskiego

– dążył do utworzenia przez Polskę federacji z Ukrainą, Białorusią, Litwą i Łotwą

2. W listopadzie 1918 r. wybuchł konflikt polsko-ukraiński w Galicji Wschodniej

a. sytuacja etniczna w Galicji Wschodniej

– Polacy dominowali w miastach

– Ukraińcy stanowili większość na wsi

b. z 31 X na 1X 1918 r. Ukraińcy proklamowali powstanie Ukraińskiej Republiki Ludowej (URL)

d. opór Polaków doprowadził do wybuchu walk we Lwowie

– w walkach uczestniczyła młodzież – „Orlęta Lwowskie”

– na pomoc walczącym Polakom skierowano oddziały z Wielkopolski i armię gen. Józefa Hallera

3. Wyprawa kijowska Józefa Piłsudskiego

a. wiosną 1919 r. wojska polskie ruszyły na wschód, by zająć tereny opuszczane przez oddziały niemieckie

b. Józef Piłsudski zawarł sojusz z przywódcą Ukraińskiej Republiki Ludowej, Symonem Petlurą

– URL uznała prawa Polski do Galicji Wschodniej

– Polska miała udzielić pomocy militarnej Ukraińcom w walce przeciwko bolszewickiej Rosji

c. wojska polskie przystąpiły do ofensywy przeciwko wojskom bolszewickim i w maju 1920 r. zajęły Kijów

4. Wojna polsko-bolszewicka

a. Kijowa Armia Czerwona rozpoczęła ofensywą i zmusiły oddziały polskie do odwrotu

b. 28 VII 1920 r. komuniści utworzyli Tymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski (TKRP)

– na czele TKRP stali Feliks Dzierżyński i Julian Marchlewski

– TKRP miał przejąć władzę w Polsce po ostatecznym pokonaniu armii polskiej

c. państwa zachodnie zaproponowały ustalenie wschodniej granicy Polski na tzw. linii Curzona

d. groza sytuacji spowodowała zmiany w organizacji państwa

– powołano Radę Obrony Państwa z Józefem Piłsudskim na czele

– utworzono Rząd Obrony Narodowej z Wincentym Witosem jako premierem

e. decydująca bitwa została stoczona pod Warszawą od 13 do 25 VIII 2020 r.

f. wojska polskie odniosły kolejne świetne zwycięstwa w bitwach nad Niemnem i pod Komarowem

g. wojnę zakończył pokój zawarty w Rydze 18 III 1921 r.

5. Po wycofaniu się Armii Czerwonej wybuchł konflikt polsko-litewski o Wileńszczyznę

a. w październiku 1921 r. dywizja gen. Lucjana Żeligowskiego  wkroczyła do Wilna

b. w referendum przeprowadzonym na Wileńszczyźnie większość głosowała za przynależnością do Polski

c. włączenie tzw. Litwy Środkowej do Polski pogorszyło stosunki polsko-litewskie.