Wróżby w starożytnym Rzymie

W Rzymie lub w okolicy wiele tej zimy pojawiło się znaków wróżebnych czy też – jak to zwykle bywa, gdy ludzie raz ulegną lękowi religijnemu – wiele zameldowano i łatwo w nie uwierzono. Między innymi – wolno urodzone dziecko sześciomiesięczne miało na forum Olitorium wydać okrzyk „triumf; na forum Boarium krowa sama wyszła na trzecie piętro i stąd przestraszona hałasem mieszkańców rzuciła się w dół; na niebie pojawiło się światło w kształcie okrętów; w świątynię Nadziei przy forum Olitorium uderzył piorun. W Lanuwium włócznia sama się poruszyła; do świątyni Junony wleciał kruk i usiadł na samym wezgłowiu bogini; na polu amiterneńskim widziano z daleka w wielu miejscach postacie ludzkie, które do nikogo się nie zbliżały; w Picenum spadł deszcz kamienny; w Cere zmalały tabliczki losów; w Galii wilk strażnikowi porwał miecz z pochwy i poniósł.

W sprawie tych wróżb kazano decemwirom ofiarniczym zajrzeć do ksiąg sybillińskich. Z powodu owego kamiennego deszczu w Picenum ogłoszono dziewięciodniowe ofiary. A niebawem prawie całe miasto zajęte było od­wracaniem innych wróżb. Przede wszystkim przeprowadzono religijne oczysz­czenie miasta, przy czym bogom, którym należało, bito na ofiarę zwierzęta większe. Junonie zaniesiono do Lanuwium dar z czterdziestu funtów złota, a Junonie na Awentynie ofiarowały matrony posąg z brązu. W Cere, gdzie zmniejszyły się tabliczki losów, kazano odprawić biesiadę bogów. Fortunie na Algidzie uchwalono uroczystość błagalną. Również w Rzymie nakazano i biesiadę religijną na cześć bóstwa młodości Iuventas, i uroczystości błagalne przy świątyni Herkulesa imiennie, a następnie przy wszystkich wezgłowiach bogów w całym społeczeństwie. Geniuszowi zabito na ofiarę pięć większych bydląt ofiarnych. Gajusz Atyliusz Serranus otrzymał jako pretor polecenie złożyć śluby mające obowiązywać, jeżeli rzeczpospolita przez najbliższych dziesięć lat pozostanie nienaruszona.

Te zabiegi religijne i śluby według ksiąg sybillińskich uwolniły ludzi w dużej części od skrupułów wobec bogów. (XXI, 62)

Tytus Liwiusz Dzieje Rzymu od założenia miasta. Przekład A. Kościółka i M. Brożka. Wrocław 1968-1981.

Za: Religie Wschodu i Zachodu. Wybór tekstów, red. K. Banek, Warszawa 1991, str. 187-187

 

1. Wymień nadzwyczajne zabiegi religijne, które zostały podjęte w miastach rzymskich.

2. Wyjaśnij powody, dla których podjęto te nadzwyczajne działania.

3. Wymień wspomnianych w tekście bogów rzymskich.

4. Wyjaśnij, czy m były wspomniane w tekście księgi sybilińskie