Odezwa robotników angielskich do robotników francuskich z 1863 r.

 (...) Braterstwo ludów jest jak najbardziej potrzebne dla sprawy ro­botniczej, ponieważ, gdy tylko chcemy polepszyć nasze położenie, czy to przez skrócenie czasu pracy, czy przez podniesienie płacy, nasi przedsię­biorcy grożą sprowadzeniem do Anglii Francuzów, Niemców, Belgów i innych, którzy wykonaliby naszą pracę za mniejsze wynagrodzenie. Przykro nam, lecz tak już bywało, chociaż nie wypływało to z chęci skrzywdzenia nas przez naszych braci z kontynentu, lecz z braku regularnego i systematycznego porozumienia się robotników wszystkich krajów.

Mamy nadzieję, że porozumienie to dojdzie wkrótce do skutku, jaki i nasza zasada, by podnieść zarobki robotników źle opłacanych możliwie jak najbardziej do poziomu tych, którzy wynagradzani są lepiej, oraz nie dopuścić, by nasi przedsiębiorcy wygrywali nas jednych przeciwko drugim i spychali nas w dół do możliwie najgorszych warunków, które odpowiadają ich chciwemu handlarstwu (...) Mówimy wraz z wami: niech nasze pierwsze zjednoczone wysiłki skierowane będą w obronie wolności Polski. Wymaga tego słuszność jej sprawy, nakazują ją postanowienia traktatu, a obowiązek wskazuje drogę. Narody obu krajów powinny na­tychmiast przygotować petycje, popierające niezaprzeczalne żądania przez Polaków praw strony wojującej, przedstawić je jednocześnie odnośnym rządom i popierać je wytrwale w mocnej decyzji przyjścia z pomocą lu­dowi, który na to zasługuje. Musimy to uczynić, by zapobiec intrygom tajnej dyplomacji (tej plagi narodów, przy pomocy której diabelska tra­gedia mogłaby być jeszcze raz odegrana) – nie dopuścić, by najszlachet­niejsi synowie Polski byli mordowani, jej córki stały się ofiarą brutalnego żołdactwa, a ich piękny kraj raz jeszcze zamienił się w olbrzymie jatki, na wieczną hańbę i wstyd cywilizowanego świata.

Teksty źródłowe do nauki historii w szkole. Powstanie styczniowe 1863 r.,  opracowała I. Koberdowa, Warszawa 1959, nr 35, str. 44

 

1. Jaki to rodzaj źródła historycznego? Uzasadnij swoją odpowiedź.

2. W jaki sposób przedsiębiorcy walczyli z akcjami protestacyjnymi robotników?

3. Do jakiego wydarzenia w Polsce nawiązuje drugi akapit cytowanej odezwy?

4. Nazwij i scharakteryzuj ideologię, która została przedstawiona jako forma walki o poprawę bytu robotników.