3. 3. Powstania kozackie na Ukrainie

1. Kozacy to mieszkańcy południowo-wschodnich kresów Polski, zwanych Ukrainą

a. wyniszczone najazdami pogranicze nazywano Zaporożem lub Dzikimi Polami

b.  osiedlających się tam uciekinierów z Polski, Litwy i Rusi nazywano ich Kozakami

– Kozacy dokonywali rabunkowych najazdów na ziemie tureckie

– część z nich zaczęła otrzymywać żołd - Kozacy rejestrowi

c. na Ukrainie powstał Kościół grekokatolicki

– tworzono go na podstawie tzw. unii brzeskiej, dlatego nazywano Kościołem unickim

– unici uznawali zwierzchnictwo papieża, ale zachowali prawosławną liturgię

2. W XVII w dochodziło do powstań kozackich, które były spowodowane:

a. narzucaniem Kozakom poddaństwa przez magnatów

b. przymuszaniem Kozaków do przyjmowania katolicyzmu

3. W 1648 r. wybuchło powstanie pod przywództwem Bohdana Chmielnickiego

a. Kozacy zawarli sojusz z Tatarami

b. w pierwszym roku powstania zwyciężyli pod Żółtymi Wodami i Korsuniem

c. wojsko polskie zdołało obronić oblegany przez Kozaków Zbaraż

d. w 1649 r. została zawarta korzystna dla Kozaków ugoda w Zborowie

– Bohdan Chmielnicki otrzymał godność hetmana

– zwiększono liczbę Kozaków rejestrowych

4. Podział Ukrainy między Rzeczpospolitą a Rosją

a. wznowienie powstania na Ukrainie

– w 1651 r. armia polska pokonała Kozaków pod Beresteczkiem

– Kozacy musieli zawrzeć nową, mniej korzystną ugodę w Białej Cerkwi

b. w 1654 r. Kozacy zawarli z Rosją ugodę w Perejasławiu

b. na jego mocy Ukraina miała zostać włączona do Rosji

c. ugoda perejasławska doprowadziła do wojny polsko-rosyjskiej

d. wojnę ostatecznie zakończył rozejm w Andruszowie w 1667 r.

Ukraina została podzielona między Polskę a Rosję

– został zatwierdzony w 1686 r. pokojem Grzymułtowskiego