3. 1. Ustrój polityczny starożytnego Rzymu

1. Według legend Rzym został w 753 r. p.n.e.

a. powstał w Lacjum na Półwyspie Apenińskim

b. według legend założycielami miasta byli wykarmieniu przez wilczycę bracia Romulus i Remus

c. początkowo Rzym był monarchią

2. Rzymianie obalili monarchię i ustanowili republikę w 509 r. p.n.e.

republika to forma państwa, w której władza jest sprawowana przez urzędników

– pochodzących z wyboru

– sprawujących urząd przez określoną – kadencję

3. W pierwszych wiekach w Rzymie toczyła się zacięta walka polityczna

a. uczestniczyli w niej członkowie dwóch wielkich grup społecznych:

patrycjuszy – warstwa uprzywilejowana i sprawująca władzę

plebejuszy  – warstwa pozbawiona udziału w sprawowaniu władzy

b. konflikt zakończył się zwycięstwem plebejuszy

– utworzono nowy urząd, który miał bronić ich interesów – trybuna ludowego

– uzyskali dostęp do większości urzędów

4. Organizacja władz Rzymu w okresie republiki

a. zgromadzenia ludowe

– uczestniczyli w nich obywatele Rzymu

– zatwierdzały nowe prawa

– dokonywały wyboru urzędników

b. senat – rada starszych, w której zasiadali najwyżsi urzędnicy po zakończeniu kadencji

c. wybierani na określoną kadencję urzędnicy:

konsulowie – najwyżsi urzędnicy w państwie i dowódcy wojskowi

pretorzy – sprawowali władzę sądowniczą

kwestorzy – zajmowali się poborem podatków

cenzorzy – dzielili obywateli na klasy majątkowe i ustalali listę senatorów

trybuni ludowi – bronili interesów plebejuszy przed nadużyciami urzędników

dyktator – nadzwyczajny urzędnik wybierany na pół roku w okresie zagrożenia bezpieczeństwa

5. Kryzys  republiki

a. w I w. p.n.e.  w Rzymie ogarnęły krwawe wojny o władzę

b. w połowie I w. p.n.e. w Rzymie ogromną rolę odgrywał Gajusz Juliusz Cezar

– zyskał sławę jako zwycięski wódz, który podbił Galię

– dążył do zdobycia nieograniczonej władzy

– senat wbrew prawu przyznał mu tytuł dożywotniego dyktatora

– Cezar został zamordowany w 44 r. p.n.e. przez przeciwników jego dyktatury

c. jednak przeciwnicy Cezara nie zdołali przywrócić republiki

6. Powstanie cesarstwa

a. w wojnie domowej, która wybuchała po śmieci Cezara, zwyciężył Oktawian August

b. Oktawian August ustanowił nową formę rządów – cesarstwo

c. cesarstwo jest odmianą monarchii, czyli formą państwa, w którym rządzi jedna osoba