2. 1. Polityka zagraniczna ostatnich Jagiellonów

I. Panowanie Jana Olbrachta (1492-1501) i Aleksandra Jagiellończyka (1501-1506)

1. Zaostrzenie się rywalizacji pomiędzy Jagiellonami a Habsburgami

2. Rywalizacja polsko-turecka o Mołdawię

a. uniezależnienie się od Polski hospodara mołdawskiego  – Stefana Wielkiego

b. wyprawa do Mołdawii i klęska pod Koźminem (1497 r.)

c. hospodarstwo mołdawskie stało się lennem Turcji

3. Utrata księstwa czernihowsko-siewierskiego na rzecz Iwana III Srogiego

II. Polityka zagraniczna Zygmunta I Starego

1. Zjazd w Wiedniu – 1515 r .

a. w zjeździe uczestniczyli:

–  Zygmunt I Stary  – król Polski

Maksymilian I Habsburg – cesarz

Władysław Jagiellończyk – król Czech i Węgier

b. najważniejsze postanowienia:

– oddanie Habsburgom tronów Czech i Węgier w przypadku wymarcia panującej tam linii męskiej Jagiellonów

– małżeństwa: Ludwika z wnuczką Maksymiliana I oraz siostry Ludwika z wnukiem Maksymiliana Ferdynandem

2. wznowienie działań wojennych z Moskwą 

a. zdobycie przez wojska moskiewskie Smoleńska – 1514 r.

b. zwycięska dla wojsk polskich bitwa pod Orszą – 1514 r.

3. Hołd pruski – 1525 r.

a. ostatnia wojna  z zakonem krzyżackim – tzw. wojna pruska (1519-1521)

b. Traktat krakowski – 1525 r.

c. sekularyzacja zakonu krzyżackiego przez Albrechta Hohenzollerna

– ustanowienie Księstwa Pruskiego (Prus Książęcych)

– Albrecht Hohenzollern został dziedzicznym księciem

d. hołd pruski Albrechta Hohenzollerna – 1525 r.

4. Polityka południowa Zygmunta I Starego

a. wznowienie konfliktu polsko-mołdawskiego o Pokucie

– za jęcie przez hospodara Pokucia

– zwycięstwo wojsk polskich pod Obertynem (hetman Jan Tarnowski) – 1531 r.

– odzyskanie przez Polskę Pokucia

b. zawarcie pokoju wieczystego z Turcją – 1533 r. 

III. Walka o  wpływy nad Bałtykiem za panowania Zygmunta II Augusta

1. Polityka morska Zygmunta II Augusta

a. utworzenie przez Zygmunta II Augusta Komisji Morskiej

b. budowa floty wojennej

2. I wojna północna (1563-1570)

a. geneza

– sekularyzacja zakonu kawalerów mieczowych w Inflantach – wprowadzenie luteranizmu 

– złożenie przez  Gottharda Kettlera hołdu lennego Zygmuntowi II Augustowi  – 1561 r.

– dążenie Moskwy do zdobycia dostępu do Bałtyku

b. wybuch wojny pomiędzy Polską, Litwą i Danią a Moskwą i Szwecją o wpływy w Inflantach

c. zmiana przymierzy w trakcie wojny – sojusz polsko- szwedzki przeciwko Danii i Rosji

c. zakończenie I wojny północnej1570 r.

– pokój w Szczecinie między Danią i Szwecją

– rozejm polsko-moskiewski

– Polska zatrzymała Inflanty, a Moskwa Narwę i Dorpat

– Szwecja otrzymała Estonię