2. 5. Początki Rzeczypospolitej Obojga Narodów

1. Stosunki polsko-litewskie w XVI w.

a. od 1385 r. Polska i Litwa były połączone unią personalną pod panowaniem królów z dynastii Jagiellonów

b. zwolennikami zacieśnienia unii byli:

– polscy magnaci

– polskaszlachta i litewscy bojarzy

c. przeciwnikami zacieśnienia unii byli litewscy magnaci i książęta (np. Michał Radziwiłł Czarny)

d. do pogłębienia związku skłaniało zagrożenie ze strony Moskwy

e. brak następcy Zygmunta II Augusta groził wygaśnięciem unii

2. Sejm w Lublinie – 1568/1569

a. dramatyczny przebieg dyskusji w sprawie warunków unii

b. opuszczenie sejmu przez część posłów litewskich

c. podjęcie przez Zygmunta II Augusta decyzji o włączeni do Korony południowych ziem Wielkiego Księstwa Litewskiego:

– województwa podlaskiego

– województwa wołyńskiego

– województwa bracławskiego

– województwa kijowskiego

 

3. Akt unii lubelskiej – 1569 r. – unia realna

a. Korona i Litwa miały wspólne:

sejm

król

polityka zagraniczna

moneta

b. Korona i Litwa zachowały odrębne

administrację

urzędy

prawo

skarb

wojsko

4. Skutki unii lubelskiej

a. powstanie Rzeczpospolitej Obojga Narodów

b. wzrost potęgi i znaczenia politycznego Polski i Litwy

d. utrwalenie wielonarodowościowego charakteru Rzeczpospolitej Obojga Narodów

Polacy

Litwini

ludność ruska, białoruska i ukraińska 

Niemcy

Żydzi 

e. powstawanie latyfundiów magnackich

f. zwiększenie zaangażowania Polski w politykę wschodnią

g. Wymiana kulturowa

promieniowanie kultury polskiej na Litwę

wzmożony wpływ kultury wschodniej na kulturę polską

polonizacja elit litewskich i ruskich