4.5. Kryzys Rzeczypospolitej w XVII w.

1. Skutki wojen

a. duże straty demograficzne – zginęło lub zmarło około 1/3 ludności

b. ogromne zniszczenia miast i wsi

c. brak rąk do pracy przyczynił się do pogorszenia warunków życia chłopów

– wzrósł wymiar pańszczyzny

– uległo zaostrzeniu poddaństwo chłopów

2. Program reform Jana II Kazimierza 

a. plany reform ustrojowych

– coroczne zwoływanie sejmów

– przyjmowanie uchwał większością 2/3 głosów (zniesienie liberum veto)

– utworzenie stałej rady rządzącej

– wprowadzenie cła generalnego i stałych podatków dla szlachty

b. zmiany w polityce zagranicznej 

– ochłodzenie stosunków z Habsburgami

– zacieśnienie współpracy z Francją 

3. Kryzys polityczny

a. zawiązywanie konfederacji przez nieopłacone wojsko

b. rokosz Lubomirskiego

rokosz przeciwko królowi Janowi II Kazimierzowi1665 r.

– klęska wojsk królewskich w bitwie pod Mątwami 1666 r. 

c. abdykacja Jana II Kazimierza – 1668 r.

4. Sytuacja wyznaniowa

a. kryzys tolerancji religijnej spowodowany wojnami z wyznawcami innych religii ksenofobia

b. śluby lwowskie Jana II Kazimierza – zacieśnienie związków państwa z katolicyzmem – 1656 r.

c. wypędzenie z kraju arian – 1658 r.