5. 3. Absolutyzm oświecony

 

I. Wzrost znaczenia Rosji

1. Reformy cara Piotra I (1682-1725 r.) – celem były modernizacja i europeizacja Rosji

a. reformy obyczajowe – wprowadzenie wzorców zachodnich

b. reformy ustrojowe – umocnienie samodzierżawia (carskiej władzy absolutnej)

– rozbudowa administracji

– ustanowienie tytułu Cesarza Wszechrosji

c. przeniesienie stolicy do Sankt Petersburga

d. rozwój oświaty – np. tworzenie szkół kadetów

e. rozbudowa i unowocześnienie armii 

f. podczas wielkiej wojny północnej ze Szwecją (1700-1721 r.) Rosja zdobyła Inflanty (dostęp do portów na Bałtyku)

2. Rosja pod panowaniem Katarzyny II Wielkiej

a. Katarzyna II objęła rządy po śmierci Piotra III

b. reformy wewnętrzne

– nadała nowe przywileje szlachcie w celu pozyskania jej poparcia

– stłumiła powstanie Pugaczowa (1773-1775)

– zreformowała oświatę – wprowadziła bezpłatne szkoły państwowe

– wprowadziła szczepienia przeciw ospie

– wspierała artystów i uczonych

d. rozwój terytorialny Rosji

– udział w rozbiorach Polski i wcielenie do Rosji wschodnich obszarów Rzeczypospolitej

po zwycięstwie w wojnie z Turcją wcieliła do Rosji chanat krymski

 

II. Absolutyzm oświecony w Prusach

1. Absolutyzm oświecony – ustrój państwa rozpowszechniony w drugiej połowie XVIII w., w której władca uznaje niektóre zasady umowy społecznej i przyznaje mu pewne wolności np. tolerancję religijną,

a. koronacja królewska Fryderyka I Hohenzollerna – 1701 r.

b. reformy wewnętrzne  Fryderyka Wilhelma I  (1713-1740 r.)

– stworzenie nowoczesnej administracji

– stworzenie silnej armii – Prusy stały się państwem militarnym

2. Modernizacja (unowocześnienie) państwa przez Fryderyka II Wielkiego (1740-1786 r.)

a. rozwój oświaty wprowadzenie obowiązku szkolnego

b. laicyzacja (proces zeświecczenia) społeczeństwa

c. wprowadzenie zasad merkantylizmu w gospodarce

3. Zdobycie Śląska podczas toczonych z Austrią tzw. wojen śląskich

 

III. Budowa monarchii absolutnej w Austrii

1. Wydane przez Karola VI tzw. sankcji pragmatycznej – aktu, w którym ustanowił, że posiadłości Habsburgów są niepodzielne i mogą być dziedziczone przez kobiety

2. Reformy Marii Teresy  i Józefa II

a. centralizacja władzy – podporządkowanie rządów poszczególnych krajów rządowi centralnemu w Wiedniu

b. reformy sądownictwa

– ograniczenie kary śmierci i zniesienie tortur

– ujednolicenie przepisów dla wszystkich stanów społecznych

c. reformy oświaty

– rozbudowa świeckich szkół podstawowych i średnich

– reforma uniwersytetów

d. reformy finansów państwa

3. polityka wobec Kościoła i kleru – józefinizm

a. podporządkowanie duchowieństwa państwu

b. likwidacja zgromadzeń zakonnych niezajmujących się szkolnictwem lub pielęgnacją chorych

c. polityka tolerancji religijnej wobec innowierców

4. Rozbudowa i unowocześnienie armii