google.com, pub-4343798278943342, DIRECT, f08c47fec0942fa0

google.com, pub-4343798278943342, DIRECT, f08c47fec0942fa0

A A A

2. 3. Powstanie listopadowe

1. Geneza powstania listopadowego

a. Wpływ sytuacji międzynarodowej na wzrost dążeń niepodległościowych w Królestwie Polskim

odzyskanie niepodległości przez Grecję

zwycięstwo rewolucji lipcowej we Francji

odzyskanie niepodległości przez Belgię

b. Sytuacja w Królestwie Polskim przed wybuchem powstania

dążenie cara Mikołaja I do pozbawienia Królestwa Polskiego autonomii

 fala aresztowań członków tajnych stowarzysz

 łamanie praw gwarantowanych przez konstytucję

obawy, że car wykorzysta wojsko Królestwa Polskiego do tłumienia powstania w Belgii

c. Sprzysiężenie Podchorążych

– zostało utworzone przez Piotra Wysockiego w 1828 r.

– powstało w Szkole Podchorążych Piechoty

– miało na celu doprowadzenie do wybuchu antyrosyjskiego powstania zbrojnego

d. powstanie grupy spiskowców cywilnych

– Maurycy Mochnacki

– Joachim Lelewel

2. Wybuch powstania

a. Noc Listopadowa – 29/30 listopada 1830 r.

– atak spiskowców na Belweder

– atak spiskowców na Arsenał

– ucieczka księcia Konstantego

– wycofanie się z Warszawy wojsk rosyjskich

– starcia uliczne powstańców z oddziałami polskimi, które dochowały wierności carowi

– śmierć kilku generałów, którzy odmówili udziału w powstaniu

– włączenie się do walki ludności Warszawy i opanowanie przez powstańców kluczowych punków stolicy

b. władze powstania

– nadal działał sejm Królestwa Polskiego

– władzę wykonawczą objęła Rada Administracyjna  – w jej skład wszedł – Joachim Lelewel

c. 5 grudnia 1830 r.  gen. Józef Chłopicki ogłosił się dyktatorem powstania – dążył do jego szybkiego zakończenia

d. 25 stycznia 1831 r. – sejm ogłosił detronizację cara Mikołaja I

e. Rada Administracyjna została przekształcona w Rząd Narodowy z księciem Adamem Czartoryskim na czele

f. po dymisji gen. Józefa Chłopickiego stanowisko wodza naczelnego powierzono gen. Michałowi Radziwiłłowi

3. Wojna z Rosją

a. nieudana próba stłumienia powstania przez oddziały rosyjskie

– armia carska dowodzona przez feldmarszałka Iwana Dybicza liczyła ponad 100 tys. żołnierzy

– armia polska liczyła około 50 tys. żołnierzy

b. zwycięstwo oddziałów polskich gen. Józefa Dwernickiego pod Stoczkiem

c. bitwa pod Grochowem (25 II 1831 r.)

– wojskami polskimi dowodziłgen. Józef Chłopicki

– bitwa uznawana jest za nierozstrzygniętą

– wojska polskie wycofały się do Warszawy

– ze względu na duże straty Iwan Dybicz musiał zrezygnować z ataku na Warszawę

d. ofensywa wiosenna wojsk polskich przeciwko wojskom Iwana Dybicza

objęcie funkcji Naczelnego Wodza przez gen. Jana Skrzyneckiego

plany działań ofensywnych opracował pułkownik Ignacy Prądzyński

  zwycięskie potyczki pod Wawrem i Dębem Wielkim

 zwycięska bitwa pod Iganiami (10 kwietnia 1831 r.) – największy sukces wojsk polskich

e. klęska wojsk polskich pod Ostrołęką (26 maja 1831 r.)

f. zdobycie Warszawy przez wojska carskie feldmarszałka Iwana Paskiewicza –  (6-7 IX 1831 r.)

4. Powstanie na tzw. ziemiach zabranych

a. wybuch powstania na Litwie – działalność Emilii Plater

b. wybuch powstania na Ukrainie – wsparcie oddziałów regularnego wojska gen. Józefa Dwernickiego

5. Międzynarodowa reakcja na powstanie

a. większość rządów przyjęła stanowisko niechętne powstaniu lub obojętne

b. Prusy zaoferowały Rosji pomoc w tłumieniu powstania

c. społeczeństwa krajów Europy Zachodniej na ogół popierali powstańców

6. Skutki powstania listopadowego w Królestwie Polskim

a. nałożenie na Królestwo Polskie kontrybucji

b. prześladowania uczestników powstania ]

– więzienia

katorga – zsyłki na Syberię

konfiskaty majątków

c. wprowadzenie na 25 lat stanu wojennego

d. likwidacja autonomii Królestwa Polskiego

– zniesienie konstytucji Królestwa – została zastąpiona tzw. statutem organicznym

– likwidacja odrębnej armii – żołnierze zostali przymusowo wcieleni do armii carskiej

– likwidacja sejmu

– likwidacja polskich uniwersytetów w Warszawie i Wilnie

e. namiestnikiem Królestwa Polskiego został feldmarszałek Iwan Paskiewicz – jego rządy nazwano „nocą paskiewiczowską”

f. budowa cytadeli w Warszawie