1. 3. Ustrój polityczny Polski w okresie PRL-u

 

1. Przejęcie władzy w Polsce przez komunistów

a. system komunistyczny został narzucony Polsce przez Józefa Stalina

b. kształtowanie się komunistycznych organów władzy w czasie wojny

– utworzenie Polskiej Partii Robotniczej (PPR) – 5 I 1942 r.

– utworzenie Krajowej Rady Narodowej (KRN), czyli podziemnej namiastki parlamentu – 31 XII1 943/1 I 1944

– utworzenie Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN) - organ władzy wykonawczej – 21 VII 1944 r.

– przekształcenie PKWN w Rząd Tymczasowy Rzeczypospolitej Polskiej – 31 XII1944 r.

c. utworzenie Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej – 28 VI 1945 r.

–. TRJN był zdominowany przez komunistów

– premierem TRJN został socjalista Edward Osóbka-Morawski

– przywódca Polskiego Stronnictwa Ludowego – Stanisław Mikołajczyk został wicepremierem

d. referendum ludowe – 30 czerwca 1946 r.

e. wybory do Sejmu Ustawodawczego – 19 stycznia 1947 r.

 

2. Mała konstytucja z 19 lutego 1947 r.

a. system władz:

– władzę ustawodawczą sprawował jednoizbowy sejm

– władza wykonawcza należała do

prezydenta

Rady Państwa

rządu

b. mała konstytucja pomijała prawa i wolności obywatelskie

 

3. Rządy Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej

a. powstanie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej

– Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) powstała przez połączenie Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS) z Polską Partią Robotniczą (PPR)

– PZPR została utworzona podczas kongresu zjednoczeniowego – 15-21 XII 1948 r.

b. realizacja idei „dyktatury proletariatu”

c. system polityczny:

– dominująca rola Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej

– dwie partie satelickie:

Stronnictwo Demokratyczne (SD)

Zjednoczone Stronnictwo Ludowe (ZSL0

d. komunistyczna młodzieżówka – Związek Młodzieży Polskiej (ZMP)

e. zasada nomenklatury – polegała na obsadzaniu wysokich stanowisk według klucza partyjnego

 

4. Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z 22 VII 1952 r.

a. w jej tworzenie ingerował Józef Stalin

b. sankcjonowała komunistyczny system sprawowania władzy

c. wprowadzała nazwę: Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL)

d. system władz:

– władzę ustawodawczą sprawował jednoizbowy sejm

– władza wykonawcza składała się z:

Rady Państwa

rządu

e. nowelizacja konstytucji w 1976 r.

– PRL została określona jako państwo socjalistyczne

–  uznanie PZPR za przewodnią siłę w budowie socjalizmu

– wprowadzono zapis o przyjaźni z ZSRS