google.com, pub-4343798278943342, DIRECT, f08c47fec0942fa0

google.com, pub-4343798278943342, DIRECT, f08c47fec0942fa0

A A A

1. 14. Sądownictwo powszechne i szczególne w Polsce

1. Sąd Najwyższy

a. Sąd najwyższy to organ sądowy sprawujący nadzór nad działalnością sądów powszechnych i wojskowych

b. skład:

– pierwszy prezes – mianowany przez prezydenta spośród kandydatów zgłoszonych przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego

– prezesi pięciu izb Sądu Najwyższego – powołuje ich prezydent na wniosek pierwszego prezesa Sądu Najwyższego

– sędziowie Sądu Najwyższego – powoływani są przez prezydenta na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa

c. Izby Sądu Najwyższego

Izba Karna

Izba Cywilna

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

Izba Kontroli nadzwyczajnej i spraw publicznych

 Izba Dyscyplinarna

d. najważniejsze funkcje Sądu Najwyższego

– rozpoznawanie kasacji i skarg kasacyjnych wznoszonych od prawomocnych orzeczeń sądów odwoławczych

– interpretowanie przepisów prawnych

– udzielanie odpowiedzi na pytania prawne formułowane przez sądy

 opiniuje projekty aktów prawnych, dotyczących funkcjonowania sądów

– rozpatrywanie protestów wyborczych i stwierdzanie ważności

- wyborów do sejmu i senatu

- wyborów na prezydenta

- referendum ogólnokrajowego i konstytucyjnego

2. Sądy powszechne

a. rozstrzygają sprawy z zakresu prawa karnego, cywilnego, rodzinnego, prawa pracy oraz ubezpieczeń społecznych

b. hierarchia sądów powszechnych

– sądy rejonowe (przy sądach rejonowych funkcjonują sądy grodzkie, zajmujące się wykroczeniami)

– sądy okręgowe

– sądy apelacyjne

3. Sądy administracyjne

a. zadania sądów administracyjnych:

– kontrola działania organów administracji publicznej

– rozstrzyganie sporów między organami samorządu a samorządem a jednostkami administracji państwowej

– rozstrzyganie sporów między obywatelami a jednostkami administracji

– orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego

b. sądy administracyjne są dwuinstancyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny

4. Sądy wojskowe

a. sądy wojskowe rozpatrują przestępstwa popełnione przez żołnierzy służby czynnej

b. sądy wojskowe są dwuinstancyjne

– wojskowe sądy garnizonowe

– wojskowe sądy okręgowe

 

3. Środki odwoławcze od wyroków sądów

a. apelacja

 jest zwyczajnym środkiem odwoławczym od nieprawomocnych wyroków sądów pierwszej instancji

  są rozpatrywane przez sądy drugiej instancji

  prawo do złożenia apelacji mają wszystkie strony postępowania w ciągu 14 dni od daty doręczenia orzeczenia sądu pierwszej instancji

  zaskarżony wyrok może być utrzymany, uchylony lub zmieniony

b. kasacja – nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji w sprawach karnych

c. skarga kasacyjna – nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji w sprawach cywilnych

d. kasacja nadzwyczajna

– może być wniesiona przez Prokuratora Generalnego, Naczelnego Prokuratora Wojskowego, Rzecznika Praw Obywatelski i Rzecznika Praw Dziecka

– może być wniesiona w przypadku rażącego naruszenia prawa