google.com, pub-4343798278943342, DIRECT, f08c47fec0942fa0

google.com, pub-4343798278943342, DIRECT, f08c47fec0942fa0

A A A

3. 5. Hierarchia aktów prawnych w Polsce

 

1. Konstytucja RP – najważniejszy akt prawny w państwie; określa ustrój państwa, kompetencje organów państwowych i relacje między nimi, oraz prawa, wolności i obowiązki obywateli; z konstytucją muszą być zgodne wszystkie zawierane przez Polskę umowy międzynarodowe

 

2. Ratyfikowane umowy międzynarodowe

a. ratyfikacja to wyrażenie zgody przez głowę państwa lub przez parlament na związanie się przez państwo treścią umowy międzynarodowej

b. hierarchia umów międzynarodowych

– umowy niewymagające zgody parlamentu na ratyfikację

– umowy wymagające zgody parlamentu na ratyfikację w trybie ustawowym

– umowy wymagające zgody sejmu i senatu na ratyfikację większością 2/3 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów/senatorów lub przeprowadzenia referendum ogólnokrajowego

 

3. Prawo Unii Europejskiej

a. unijne prawo pierwotne – traktaty założycielskie, uzupełniające i akcesyjne

b. wtórne prawo unijne – akty prawne wydawane przez organy Unii Europejskiej

c. w państwach członkowskich obowiązuje zasada pierwszeństwa prawa unijnego (nie dotyczy konstytucji)

d. rodzaje aktów prawa unijnego

– rozporządzenia unijne – w państwach członkowskich mają charakter wiążący i obowiązują bezpośrednio

– dyrektywy – wskazują cele i w jakim terminie mają być osiągnięte przez państwa członkowskie

– decyzje – mają charakter wiążący dla adresatów i obowiązują bezpośrednio

– zalecenia i opinie – nie mają charakteru wiążącego, a jedynie sugestywny

 

4. Akty prawne o mocy ustawy

a.  ustawy to akty prawne o charakterze ogólnym, uchwalane przez sejm w trybie ustalonym w konstytucji

– ustawy muszą być zgodne z konstytucją i ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi

materia ustawowa – zagadnienia, które mogą być regulowane wyłącznie w trybie ustawowym (budżet, podatki, wolności, prawa i obowiązki obywateli, skład i uprawnienia organów państwa)

b.  rozporządzenia z mocą ustawy – akty prawne wydawane przez Prezydenta RP na wniosek Rady Ministrów w warunkach stanu wojennego, gdy Sejm nie może zebrać się na posiedzenia

mają określony konstytucyjnie zakres i granice

muszą być zatwierdzone przez Sejm na jego najbliższym posiedzeniu

5. Akty wykonawcze –  rozporządzenia

a. akty wykonawcze, wydawane na podstawie ustawy i w celu jej wykonania

b. organy władzy upoważnione do wydawania rozporządzeń: prezydent, Rada Ministrów, prezes Rady Ministrów, ministrowie, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji

 

6. Akty prawa miejscowego

a. uchwały wydawane przez sejmik wojewódzki, radę powiatu i radę gminy

b. zarządzenia wydawane przesz zarząd województwa, zarząd powiatu i wójta/burmistrza/prezydenta oraz organy administracji niezespolonej

c. najważniejsze akty prawa miejscowego to: statuty, przepisy wykonawcze oraz przepisy porządkowe

d. zarządzenia wydawane przez wojewodę

e. akty prawa miejscowego obowiązują na obszarze działania organu, który je wydał

 

7. Akty prawa wewnętrznego

a. są kierowane wyłącznie do jednostek podlegających wydającemu je organowi władzy

b. uchwały  akty wydawane przez organy kolegialne

c. zarządzenia   są wydawane przez organy jednoosobowe (np. wójtów, burmistrzów, starostów, marszałków województw)