1. 3. Ekspansja Rzymu w czasach republiki

 

I. Armia Rzymska

1. Armia obywatelska – obowiązkowa służba wojskowa obywateli, wykonywana na własny koszt.

2. Organizacja armii rzymskiej:

a. legion – 30 manipułów (łącznie 4200 żołnierzy)

– 3000 ciężkozbrojnej piechoty

– 300 jeźdźców (ekwici)

–1200 piechoty lekkozbrojnej

b. manipuł – 2 centurie

c. centuria – 10 ośmioosobowych drużyn

f. armią rzymską dowodzili konsulowie

e. taktyka walki – szyk manipularny

 

II. Podbój Italii

1. Podbój Etrusków

2. Najazdy Galów (Celtów)– IV. w. p.n.e.

3. Podbój Lacjum – zakończenie w 338 r. p.n.e.

4. Wojny z Samnitami – podbój na początku III w. p.n.e.

5. Podbój poleis Wielkiej Grecji

a. wojna z Tarentem

b. interwencja króla Epiru Pyrrusa

c. bitwa pod Benewentem – 275 r. p.n.e. – klęska Pyrrusa

6. Zakończenie podboju Półwyspu Apenińskiego – 264 r. p.n.e.

7. Organizacja terenów podbitych

a. kolonie

b. status sprzymierzeńców

– niezależność wewnętrzna

– obowiązek służby wojskowej w armii rzymskiej

– ograniczone prawa obywatelskie

 

III. Wojny punickie

1. Pierwsza wojna punicka (264-241 r. p.n.e.)

a. przyczyny

– fenicka rywalizacja o Sycylię

– rzymska pomoc dla Mamerytów na Sycylii

b. przebieg wojny:

– bitwa morska pod Mylae (261 r. p.n.e.) – zwycięstwo Rzymian

– klęska floty kartagińskiej w rejonie Wysp Egadzkich (241 r. p.n.e.)

c. Zwycięstwo Rzymian

– zajęcie posiadłości kartagińskich na Sycylii

– wypłata odszkodowania

 

2. Druga wojna punicka (218-201r.  p.n.e.)

a. podboje Kartaginy na Półwyspie Pirenejskim – Hamilkar Barkas

b. wyprawa Hannibala do Italii

– przemarsz przez Pireneje

–bitwa nad Jeziorem Trazymeńskim (217 r. p.n.e.) – zwycięstwo Hannibala

– bitwa pod Kannami (216 r. p.n.e.) – zwycięstwo Hannibala

– przeniesienie przez Rzymian działań wojennych do Afryki Północnej – bitwa pod Zamą (202 r. p.n.e.) – zwycięstwo armii rzymskiej dowodzonej przez Publiusza Korneliusza Scypiona

�� kapitulacja Kartaginy – utrata wszystkich posiadłości zamorskich i afrykańskich; wypłata olbrzymiego odszkodowania; zakaz posiadania floty

3. Trzecia wojna punicka (149-146 r. p.n.e.)

a. zdobycie Kartaginy

b. zniszczenie miasta

 

IV. Podbój państw hellenistycznych

1. Wojny macedońskie

a. ogłoszenie „wolności Hellenów” – państwa greckie pod zwierzchnictwem Rzymu

b. stłumienie antyrzymskiego powstania Greków (146 r. p.n.e.)

c. przekształcenie Grecji w prowincje rzymską