2. 2. Etos rycerski

 

I. Kształtowanie się ideologii rycerskiej

1. Etos rycerski

– całokształt stosunków uznawanych przez rycerstwo

– normy i wartości regulujące zachowania się rycerstwa.

2. Kształtowanie się rycerstwa

a. zastąpienie żołdu nadaniami ziemi

b. kształtowanie się stosunków lennych:

– senior – nadawał ziemię (lenno)

– wasal – w zamian za ziemię zobowiązywał się do służby rycerskiej

c. kształtowanie się obyczajowości rycerskiej

– pasowanie na rycerza

– ceremoniał rycerski

– kodeks honorowy

 

II. Wyprawy krzyżowe i powstanie zakonów rycerskich

1. Przebieg wypraw krzyżowych

a. krucjaty zostały zapoczątkowane przez papieża Urbana II w 1095 r.

– skierowane były przeciwko muzułmanom w Ziemi Świętej

– uczestnikom wypraw krzyżowych obiecywano bogactwa, a po śmierci zbawienie

b. krucjata ludowa (1096 r.)

c. pierwsza krucjata (1096-1099 r.)

– zdobycie Edessy, Syrii i Antiochii

– zdobycie Jerozolimy – 1099 r.

– utworzenie Królestwa Jerozolimskiego

d. trzecia krucjata (1189-1192)

– utrata Jerozolimy –  w 1187 r. zdobyła ją armia muzułmańska pod dowództwem Saladyna

– organizacja trzeciej krucjaty przez cesarza Fryderyka Barbarossę, króla Anglii Ryszarda Lwie Serce i króla Francji Filipa II Augusta

e. czwarta krucjata – (1202-1204)

– sprzeniewierzenie się celom wypraw krzyżowych

– zdobycie Konstantynopola i utworzenie cesarstwa łacińskiego – 1204 r.

f. piąta krucjata

– kilka ekspedycji przeprowadzonych w latach 1217-1229

– odzyskanie Jerozolimy przez cesarza Fryderyka II – 1228 r.

– ponowna utrata Jerozolimy

g. krucjaty króla Francji Ludwika IX Świętego (siódma i ósma) – próba opanowania Egiptu zakończona niewolą Ludwika IX Świętego

h. 1291 r. – zdobycie przez Turków Akki – ostatniej twierdzy krzyżowców w Ziemi Świętej

2. Powstanie zakonów rycerskich

a. templariusze

b. joannici

c. Krzyżacy –  Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie

3. Znaczenie krucjat

a. fiasko polityczne wypraw

– papiestwo nie osiągnęło podstawowych celów

– rozbito cesarstwo bizantyjskie

b. ożywienie gospodarcze

– rozwój handlu

– wzrost znaczenia pieniądza w obrocie handlowym – handel lewantyński

– rozwój kredytu

c. przenikanie się wpływów trzech cywilizacji: łacińskiej, greckiej i arabskiej

d. wzrost znaczenia Kościoła i zwiększenie się intensywności życia religijnego

 

III. Kształtowanie się obyczajowości rycerskiej

1. Herby rycerskie

a. herb – dziedziczny znak określający i potwierdzający przynależność do danego rodu rycerskiego

b. heraldyka – nauka o herbach

2. Turnieje rycerskie

3. Literatura dworska – kształtowanie się literackiego wzorca osobowego