3. 2. Europa w XVII w. – wojna trzydziestoletnia

 

I. Geneza wojny trzydziestoletniej (1618-1648)

1. Rozdrobnienie polityczne i rozbicie religijne Niemiec

2. Sytuacja w Królestwie Czeskim

a. od 1526 r. pod panowaniem Habsburgów

b. odrodzenie narodowe Czechów

c. konflikt religijny 

II. Przebieg wojny trzydziestoletniej

1. Wybuch powstania czeskiego – 1618 r.

a. tzw. druga defenestracja praska (wyrzucenie posłów cesarskich przez okno) – początek czeskiego powstania antyhabsburskiego

b. klęska wojsk czeskich w bitwie pod Białą Górą (1620 r.)

2. Włączenie się Danii do wojny

a wkroczenie wojsk duńskich do posiadłości Habsburgów – Chrystian IV

b.  seria zwycięstw wojsk habsburskich dowodzonych przez Albrechta von Wallensteina  

c. wycofanie się pokonanej Danii z wojny

3. Włączenie się Szwecji do wojny Gustaw II Adolf

a. wkroczenie wojsk szwedzkich na terytorium Rzeszy

b. zdobycie i zniszczenie przez wojska katolickie Magdeburga  (1631 r.)

c. zwycięstwo wojsk szwedzkich pod Lützen – śmierć króla szwedzkiego Gustawa II Adolfa (1632 r.)

d. odzyskanie przewagi przez Habsburgów i Ligę Katolicką  – rozgromienie wojsk szwedzkich pod Nördlingen – 1634 r.

 

4. Włączenie się Francji do wojny trzydziestoletniej

a. Wypowiedzenie wojny Hiszpanii przez Francję (Ludwik XIII , kardynał Armand Richelieu )

b. Zwycięstwo wojsk francuskich pod Rocroi – 1643 r. 

5. Zakończenie wojny trzydziestoletniej – Pokój westfalski  – 1648 r.

III. Wojskowość siedemnastowiecznej Europy

1. Organizacja wojska i taktyka walki

a. kawaleria

– rajtaria – kawaleria uzbrojona w broń palną

– karakol – taktyka rajtarii polegająca na podjeżdżaniu do nieprzyjaciela, oddaniu strzału i wycofaniu się

b. piechota

– tercios – hiszpańska formacja piechoty składająca się z czworoboków pikinierów i osłaniających ich strzelców

– wynalezienie bagnetu

– szyk linearny

– taktyka kolumnowo-tyralierska

c. niszczycielski charakter wojen – kontrybucje