I. 1. Początki świata greckiego

 

1. Pochodzenie nazwy „Europa”

a. mit o córce króla Tyru – Fenicjance o imieniu Europa, uprowadzonej przez boga Zeusa na Kretę

b.  Eratostenes (geograf z III w. p.n.e.) – podział świata na trzy kontynenty: Europę, Azję i Afrykę

 

2. Początki cywilizacji greckiej

a. rozwój kultury minojskiej na Krecie (ok. 2100 – ok.1450 p.n.e.)

– nazwa pochodzi od mityczna postaci króla Minosa – twórcy potęgi morskiej Krety

– rozległe kontakty handlowe – eksport towarów luksusowych: ceramiki i tkanin

– powstanie pałaców w Knossos *

– upadek kultury minojskiej spowodowany najazdem Mykeńczyków – 1450 r. p.n.e.

b. kultura mykeńska

– pałace mykeńskie – największym ośrodkiem cywilizacji mykeńskiej były  Mykeny

– pałace mykeńskie miały  charakter obronny – „mury cyklopowe” (Lwia Brama Mykenach )

– Mykeńczycy posługiwali się pismem linearnym B

c.  „wieki ciemne” – XII-IX w. p.n.e.

– upadek kultury mykeńskiej nastąpił XII w. p.n.e.

– początki polis – model organizacji społeczno-politycznej, opierający się na wspólnocie obywateli

 

3. Znaczenie morza w świecie greckim

a. morze stanowiło główny szlak handlowy oraz było źródłem ryb i owoców morza

b. wymiana handlowa

– eksport wina, oliwy i wełny

– import zboża, surowców i niewolników

c. kabotażowy system żeglugi – żegluga wzdłuż wybrzeży od portu do portu

d. budowa sieci faktorii handlowych

 

4. Wielka Kolonizacja – masowa migracja Greków w VIII-VI w. p.n.e.

a. przyczyny:

– przeludnienie macierzystej polis

– poszukiwanie źródeł deficytowych surowców

b. zasięg geograficzny – regiony wzmożonej kolonizacji:

– Wielka Grecja

– wybrzeża Morza Czarnego

– związki między metropolią a jej koloniami

 

5. Kontakty z ludnością z ludami sąsiednimi – barbarzyńcami

a. początkowo słowo „barbarzyńca” oznaczało osobę mówiącą niezrozumiałym językiem

b. z czasem słowo „barbarzyńca” nabierało pejoratywnego znaczenia