4. 2. Kolonializm w XIX wieku

 

1. Imperium kolonialne Wielkiej Brytanii w epoce wiktoriańskiej

a. fundamenty angielskiej dominacji na świecie

– silnie uprzemysłowiona gospodarka

– giełda londyńska

– pozycja „bankiera świata”

b. przekształcenie brytyjskich kolonii w Ameryce Północnej w Dominium Kanady (1867 r.)

– dominium stanowiło część imperium brytyjskiego

– głową Dominium Kanady był król angielski

– władzę wykonawczą sprawował rząd centralny

c. Nowa Południowa Walia w Australii

– od 1788 do 1840 r. pełniła rolę więzienia, do którego zsyłano przestępców

– wyniszczenie Aborygenów

– utworzenie Związku Australijskiego jako dominium Wielkiej Brytanii (1901 r.)

 

2. „Perła w koronie brytyjskiej"

a. od XVI do połowy XVIII w. w podzielonych na liczne państwa Indiach rządziła dynastia Wielkiego Mogoła

b. w XVIII wieku Indie były zarządzane przez Kompanię Wschodnioindyjską

c. wybuch Wielkiego Buntu w Indiach (1857-1859) – następstwa

– zniesienie panowania dynastii Wielkiego Mogoła

– pozbawienie władzy Kompanii Wschodnioindyjskiej

– monarcha brytyjski został cesarzem Indii

– władzę administracyjną w Indiach sprawował nowoutworzony urząd wicekróla

d. całkowite podporządkowanie gospodarki indyjskiej Wielkiej Brytanii

– upadek tradycyjnego rzemiosła

– upadek rolnictwa

Wielki Głód (1897 r.)

 

3. Chiny w XIX wieku

a. w XIX wieku Chiny były najpotężniejszym państwem Dalekiego Wschodu

– władcy chińscy dążyli do izolowania Chin od wpływów europejskich – od połowy XVIII w. obowiązywał zakaz handlu

– niekorzystny dla Europy bilans w handlu z Chinami – z Chin eksportowano wyroby rzemieślnicze, ale Chińczycy nie sprowadzali towarów europejskich

– jedynym towarem, którym interesowali się Chińczycy było opium

b. wybuch pierwszej wojny opiumowej (1839-1842 r.)

– klęska floty chińskiej

– Chiny zostały zmuszone do udostępnienia Europejczykom pięciu portów oraz odstąpienia Anglikom Hongkongu

c. stopniowe uzależnianie Chin od kolonialnych potęg europejskich i USA

– podpisywanie nierównoprawnych traktatów handlowych

– ingerencja mocarstw w wewnętrzne sprawy Chin

– podział Chin na strefy wpływów

 

4. Podział Afryki

a. do początków XIX wieku wpływy Europejczyków w Afryce były niewielkie

b. wynalezienie chininy (leku na malarię) przyczyniło się do zintensyfikowania europejskiej ekspansji w Europie

c. podział Afryki między europejskie potęgi kolonialne:

Wielką Brytanię

Francję

Niemcy

Belgię