1. 1. Początki ludzkości

 

1. Prehistoria – dzieje człowieka przed wynalezieniem pisma  źródłem wiedzy są badania archeologiczne.

 

2. Początki gatunku ludzkiego

a. proces formowania się człowieka nazywamy antropogenezą

b. ewolucja hominidów (człowiekowatych)

australopitek – posługiwał się prostymi narzędziami bez ich obróbki

homo habilis („człowiek zręczny”) – wytwarzał prymitywne narzędzia – zaostrzone kamienie

– homo erectus – („człowiek wyprostowany”) –  posługiwał się pięściakiem i wykorzystywał ogień

– neandertalczyk – wytwarzał narzędzia z drewna i kamienia oraz utrzymywał się z łowiectwa i zbieractwa

homo sapiens („człowiek myślący”) – używał oszczepów z kamiennymi ostrzami oraz łuków

 

3. Najdawniejsze dzieje człowieka podzielono na tzw. epoki archeologiczne; wyodrębniono je na podstawie najważniejszego surowca do wytwarzania narzędzi:

a. epoka kamienia łupanego – paleolit (starsza epoka kamienia)

b. epoka kamienia gładzonego – neolit (młodsza epoka kamienia)

c. epoka brązu – stopu miedzi i cyny

d. epoka żelaza

 

4. Życie ludzi w epoce kamienia łupanego

a. ludzie żyli w małych – kilkudziesięcioosobowych grupach

b. pierwsi ludzie byli koczownikami – przenosili się z miejsca na miejsce w poszukiwaniu żywności

c. utrzymywali się z łowiectwa oraz zbieractwa 

d. pierwsze przejawy kultury: malowidła naskalne i zwyczaj grzebania zmarłych

 

5. Rewolucja neolityczna proces przchodzenia od paleolitu do neolitu (rozpoczął się około 11 tys. lat temu)

a. początki rolnictwa

 najwcześniej rozwinęło się na obszarze tzw. Żyznego Półksiężyca

 do uprawy ziemi początkowo używano motyki a następnie ciągniętego przez woły radła

 pierwsi rolnicy oprócz uprawy zbóż zajmowali się również hodowlą zwierząt (kozy i owce)

b. stałe osadnictwo

przejście na osiadły tryb życia ze względu na konieczność magazynowania zbóż

 najstarsze miasta powstały w Jerychu i w Çatal Hüyük

c. postęp technicznych w epoce neolitu

umiejętność wiercenia otworów w kamieniu wytwarzano nowe rodzaje narzędzi – np. kamienne siekierki

 jednym z najważniejszych wynalazków były kamienne żarna, które służyły do mielenia ziaren zbóż

technika wyrobu naczyń glinianych, najpierw lepione ręcznie, a później na kole garncarskim

d. postęp przyczynił się do podziału pracy – oprócz rolnictwa wyodrębniły się rzemiosło i handel

 

6. Początki metalurgii

a. nabycie przez ludzi umiejętności pozyskiwania metali z rud metali - skał lub minerałów zawierających związki metali

b. wynalezienie brązu zapoczątkowało epokę brązu

c. pod koniec II tysiąclecia p.n.e. odkryto metodę wytopu żelaza  epoka żelaza

 

Galeria ilustracji: Cywilizjacje pozaeuropejskie w okresie wielkich odkryć geograficznych