3. 1. Początki Rzymu – Rzym królewski i Rzym republikański

1. Mieszkańcy Italii

a. północną część Półwyspu Apenińskiego zamieszkiwali Etruskowie

b. nad Rzeką Tyber w Lacjum zamieszkiwali Latynowie

c. południową część Półwyspu Apenińskiego i Sycylię zamieszkiwali Grecy

 

2. Narodziny Rzymu

a. według legend Rzym został założony w 753 r. p.n.e. przez Romulusa

b. zalety położenia Rzymu

– powstał nad rzeką Tyber

– był położony na ważnym szlaku handlowym

– warunki naturalne sprzyjały rozwojowi rolnictwa i pasterstwem

c. w VI w. p.n.e. w Rzymie panowali etruscy królowie

3. Ustanowienie republiki w Rzymie

a. za panowania Etrusków Rzym był monarchią, czyli władzę sprawowali królowie

b. w  509/508 r. p.n.e. Rzymianie wypędzili króla Tarkwiniusza Pysznego

c. po obaleniu monarchii Rzymianie ustanowili republikę – państwo rzymskie stało się wspólnotą obywateli, rządzoną przez urzędników wybieranych na określony czas

4. Władze republiki rzymskie

a. senat

– był odpowiednikiem rady starszych – liczył ok. 300 senatorów

pełnił funkcje doradcze

– zapewniał ciągłość władzy

b. zgromadzenia ludowe

– wybierały urzędników i ustanawiały prawa

– rzymskie zgromadzenia ludowe nie były w pełni demokratyczne – prawa polityczne zależały od posiadanego majątku

c. zasady sprawowania urzędów

– wszyscy urzędnicy byli wybierani przez zgromadzenia ludowe

– urzędy były kadencyjne – sprawowano je przez określony czas

– urzędy były kolegialne – większość urzędów była kilkuosobowa

– urzędy były honorowe – nieodpłatne

d. najwyżsi urzędnicy

– dwaj konsulowie – najwyżsi urzędnicy kierujący państwem i dowodzili wojskiem

pretorzy – dbali o przestrzeganie porządku prawnego

cenzorzy – ustalali listę członków senatu

kwestorzy - odpowiadali za pobór podatków i finanse państwowe

edylowie  odpowiadali za porządek w mieście i prace budowlane

dyktator – jednoosobowy urząd o bardzo dużej władzy wybierany na 6 miesięcy w sytuacji zagrożenia państwa

trybun ludowy  posiadali prawo weta

 

5. Społeczeństwo rzymskie – ustrój społeczny w początkach republiki

a. podział społeczeństwa rzymskiego na dwie grupy:

patrycjuszy – uprzywilejowana grupa wyższa

plebejuszy – grupa niższa – pozbawiona większości praw

b. walka plebejuszy o równouprawnienie – skuteczną formą walki była secesja

 plebejusze wywalczyli prawo posiadania odrębnego urzędnika – trybuna ludowego

 plebejusze wywalczyli dostęp do urzędów

– wymusili kodyfikację prawa - Prawo XII tablic (449 r. p.n.e.)

c. niewolnicy

6. Religia rzymska

a.  trójca kapitolińska

Jowisz

Junona

Minerwa

b. inni bogowie:

Mars

Janus

Wenus

Westa

Neptun

Pluton

 

Rozwiąż quiz: Początki Rzymu

Pracuj ze źródłami:

Legendarne początki Rzymu

Walka plebejuszy z patrycjuszami według Liwiusza

Reformy religijne Pompiliusza

Wróżby w starożytnym Rzymie