6. 2. Wyprawy krzyżowe

I. Geneza krucjat

1. Chrześcijanie od wczesnego średniowiecza toczyli walki z muzułmanami na Półwyspie Iberyjskim (Półwysep Pirenejski)

2. Sytuacja w Ziemi Świętej

a. Ziemia Święta była dla chrześcijan ważnym celem pielgrzymek – Kalwaria i Grób Pański w Jerozolimie.

b. od połowy VII w. Ziemia Święta znajdowała się pod panowaniem muzułmanów

– do połowy XI w. była pod panowaniem arabskim – kalifat bagdadzki

w połowie XI w.  została opanowana przez Turków seldżuckich – utrudniali chrześcijanom dostęp do miejsc świętych

c. po opanowaniu Anatolii, Palestyny i Syrii Turcy bezpośrednio zagrozili cesarstwu bizantyjskiemu

3. Apel papieża Urbana II na synodzie w Clermont – 1095 r.

a. papież wezwał chrześcijan do walki z muzułmanami w celu wsparcia Bizancjum i odzyskania Ziemi Świętej

b. dla papieża krucjaty były również sposobem na zwiększenie autorytetu i znaczenia papiestwa

c. uczestnikom przyobiecał bogate łupy wojenne i zbawienie po śmierci

d. uczestnicy krucjat liczyli również na zdobycie nowych ziem

II. Przebieg krucjat

1. Pierwsza krucjata – „ludowa” – 1096 r.

a. masowo wzięli w niej udział chłopi

b. nieprzygotowany do długiej wyprawy tłum dopuszczał się licznych rabunków i pogromów żydowskich

c. wyprawa została rozgromiona w Anatolii prze wojska tureckie

2. Pierwsza wypraw rycerska  (1096-1099 r.)

a. w wyprawie wzięło udział 40-60 tys. rycerzy

b. w 1099 r. krzyżowcy zdobyli Jerozolimę

c. na odzyskanych ziemiach powstało Królestwa Jerozolimskie

d. w celu ochrony pielgrzymów i obrony Ziemi Świętej utworzono zakony rycerskie:

  templariuszy

  joannitów

  Krzyżaków

4. Niepowodzenie wypraw krzyżowych

a. II krucjata (1147-1149)

– zorganizowana przez króla niemieckiego Konrada III i króla francuskiego Ludwika VII

– zakończona porażką

b. sukcesy Saladyna

– zjednoczył Arabów i Turków

– zdobył Jerozolimę

c. III krucjata (1189-1192)

– udział Fryderyka Barbarossy, Ryszarda Lwie Serce i Filipa II Augusta

– zakończyła się zawarciem porozumienia i podziałem wpływów w Ziemi Świętej

d. IV krucjata (1202-1204)

– uczestnicy zamiast wyprawić się do Ziemi Świętej zaatakowali i zdobyli Konstantynopol

– utworzenie Cesarstwa Łacińskiego

e. łącznie odbyło się osiem krucjat

f. upadek Akki 1291 r. – ostatniej twierdzy krzyżowców w Ziemi Świętej

III. Skutki wypraw krzyżowych

1. Pod względem politycznym krucjaty zakończyły się klęską

a. papiestwo nie osiągnęło podstawowych celów

b. rozbito cesarstwo bizantyjskie

c. śmierć tysięcy ludzi

2. Wyprawy krzyżowe przyczyniły się do rozwoju gospodarczego

– nastąpił rozwój handlu

– wzrosło znaczenia pieniądza w obrocie handlowym

3. Krucjaty przyczyniły się również do wymiany kulturowej między światem chrześcijańskim i muzułmańskim

Pracuj ze źródłami

Przemówienie Urbana II na synodzie w Clermont