7. 2. Próby zjednoczenia Królestwa Polskiego

1. Sytuacja na ziemiach polskich w połowie XIII w.

a. rozrodzenie się dynastii Piastów powodem pogłębienia podziałów dzielnicowych

c. wzrost zagrożenia zewnętrznego ze strony:

Brandenburgii

zakonu krzyżackiego

b. Kościół jako czynnik integrujący kraj

– istnienie arcybiskupstwa polskiego i organizacji kościelnej utworzonej w okresie jedności państwa

– kult św. Stanisława – legenda o cudownym zrośnięciu się ciała świętego

– budzenie świadomości narodowej – działalność arcybiskupa Jakuba Świnki

2. Pierwsze próby odbudowy zjednoczonego królestwa

a. działalność Henryka IV Probusa

– skupił władzę na Śląsku i w Małopolsce

– podjął starania o koronę królewską

b. działalność księcia wielkopolskiego Przemysła II

– przejął pod swoje panowanie Pomorze Gdańskie

– koronacja królewska Przemysła II – 1295 r.

– koronacja odbyła się w Gnieźnie

– koronacji dokonał w Gnieźnie arcybiskup Jakub Świnka

–  Przemysł II  został zamordowany w Rogoźnie – 1296 r.

 c. rywalizacja o koronę polską między Władysławem Łokietkiem a Henrykiem Głogowskim

Władysław Łokietek  zajął Pomorze Gdańskie i część Wielkopolski

– król Czech Wacława II zmusił Władysława Łokietka do opuszczenia kraju

d. koronacja królewska i rządy Wacława II

– koronacji dokonał arcybiskup Jakub Świnka w Gnieźnie w 1300 r.

–  Wacława II ustanowił urząd starosty

– faworyzowanie cudzoziemców i mieszczan doprowadziło do buntu

– Wacław II zmarł w 1305 r., a jego następcaWacława III w 1306 r.

3. Początki rządów Władysława Łokietka

a. po powrocie do Polski Władysław Łokietek zajął:

– Małopolskę (usunął biskupa Jana Muskatę)

– ziemię sieradzko-łęczycką

– Kujawy

– Pomorze Gdańskie

b. utrata Pomorza Gdańskiego przez Władysława Łokietka

– atak Brandenburczyków na Pomorze Gdańskie – 1308 r.

– Władysław Łokietek musiał poprosić o pomoc Krzyżaków

– Krzyżacy w 1308 r. zajęli Gdańsk, a w 1309 r. całe Pomorze Gdańskie

c. bunt wójta Alberta w Krakowie – 1311 r.

d. w 1314 r. Władysław Łokietek opanował Wielkopolskę

5. Koronacja Władysława Łokietka w 1320 r. w Krakowie

6. Sytuacja międzynarodowa Polski za panowania Władysława Łokietka

b. zagrożenie ze strony:

– Czech – roszczenia do korony polskiej Jana Luksemburskiego

Brandenburgii

państwa krzyżackiego

c. sojusze z:

–  Węgrami – małżeństwo Karola Roberta z Elżbietą Łokietkówną

– Litwą – małżeństwo syna Władysława I – Kazimierza z córką Giedymina Aldoną Anną

7. Wojny z Krzyżakami

a. Krzyżacy nie zwrócili Pomorza Gdańskiego, mimo wyroku sądu papieskiego

b. w 1329 r. Krzyżacy zajęli ziemię dobrzyńską

c. wojna z zakonem krzyżackim w 1331 r.

– oddziały krzyżackie zaatakowały Wielkopolskę

– od południa zaatakowali Polskę wspierający Krzyżaków Czesi

– wojska polskie pokonały Krzyżaków pod Płowcami – 1331 r.

d. atak krzyżacki w 1332 r. i zajęcie Kujaw

8.   Władysław I Łokietek zmarł w 1333 r.

Galeria ilustracji: Odbudowa Królestwa Polskiego