uniwersalizm - średniowieczna idea jedności religijnej, językowej i politycznej, zakładająca stworzenie wielkiego ponadnarodowego cesarstwa uniwesalistycznego, składającego się z krajów niemieckich, włoskich, francuskich i słowiańskich; w XI wieku kształtowała się zapoczątkowana przez papieża Grzegorza VII idea uniwersalizmu papieskiego, zgodnie z którą papieżowi przysługiwała pełnia władzy nad całym światem chrześcijańskim; w opozycji do uniwersalizmu papieskiego kształtował się uniwersalizm cesarski, który rozwinął się w XII i XIII w. -  głosił on, że zwierzchnikiem nad wszystkim państwami chrześcijańskim i Kościołem powinien być Święty Cesarz Niemiecki.