Raport landrata rensprunga

Planem po­wstańców było nie usadawiać się we Wrześni, ale pociągnąć na północo-zachód, znieść stojący po drodze w Witkowie oddział wojska, stamtąd iść na Gniezno i napaść tamtejszą załogę z po­mocą polskiej ludności. Następnie chciano odzyskać dawniejszą, bardzo mocną pozycję pod Trzemesznem, która miała posłużyć jako ośrodek dalszego ruchu.

Zarazem spodziewano się natrafić na Kujawach na szcze­gólnie czynny udział ludności i na znaczniejsze zasoby. Wy­marsz z Wrześni nastąpić miał około 4-ej po południu, gdy przyszła wieść, że wojska pruskie maszerują tutaj z Gniezna i stoją już o ćwierć mili stąd, pod Sokołowem. Według rozpo­znania przez powstańców miały to być 2 bataliony piechoty, 2 szwadrony i 5 armat.

Powstańcy zajęli pozycję pomiędzy miastem, a Sokołowem, zaś Prusacy obsadzili wieś i otwarli stamtąd na powstańców długotrwały ogień artyleryjski, który kosztował ich wielu ludzi.

Zaatakowani przez polskich strzelców i zagrożeni z flanki, Prusacy wycofali się ze wsi około 6-ej, przy czym wieś i folwark stanęły w płomieniach. Następujący powstańcy zostali odparci parokrotnym ogniem plutonowym piechoty z wielką stratą ludzi. Mimo to kontynuowali Prusacy powolny odwrót na Golczewo w kierunku Gniezna; przy czym wymieniony folwark również stanął w płomieniach.

Ogień ustał dopiero z nastaniem ciemności. Straty powstań­ców w zabitych wynoszą około 100 strzelców i kosynierów. Do miasta przywieziono 159 rannych, ale wielu znajduje się we wsiach okolicznych.

Wybór tekstów źródłowych z historii Polski w latach 1795-1864. Oprac. Stefan Kieniewicz, Tadeusz Mencel, Władysław Rostocki. Warszawa 1956, str, 618-620

 

1. W którym roku doszło do bitwy opisywanej w tekście źródłowym?

2. Z którym zaborcą Polacy?

3. Dlaczego powstańcy zamierzali zmienić swój rejon działania?