Fragment materiału prezydium policji pruskiej z 6 II 1901 r.

[…] Jako prastara siedziba […] archidiecezji, która oddziaływała stanowczo na wszystkie stosunki kościelne, polityczne i społeczne, nie tylko miasta ale i prowincji, był Poznań od dawna punktem, na który  zwracały się oczy całej polszczyzny Prus, z którego otrzymywała ona kierunek swej politycznej działalności i z którym czuła się związana. […] wszystkie organizacje, rozciągające swe oddziaływanie na całą prowincję, na wszystkie miejscowości, zamieszkałe prze Polaków, stąd rozciągają swe nici, tu odbywają swe kongresy, stąd kierują swą aktywność zbiorową według określonych planów. […]

Poznań rozwija się powoli jako wielkie miasto, krótko mówiąc żyje się obecnie w Poznaniu przyjemniej niż dawnej […] Teatr Polski, który daje dla wielu polskich stowarzyszeń specjalnie polskie programy, dostarcza okazji do pielęgnowania polskiego ruchu […] Życie handlowe i finansowe Poznania jest powoli opanowywane przez Polaków. Polskie drobne rzemiosło znajduje tu bardzo dogodny grunt dla swojego rozwoju. […]

Za: Teksty źródłowe do nauki historii w szkole, nr 41. Poznańskie, Pomorze, Warmia i Mazury w latach 1864-1914, oprac. W. Jakóbczyk, i J. Wiśniewski, Warszawa, 1960, str. 19

 

1. Wyjaśnij, jaką rolę dla Polaków mieszkających w Wielkopolsce, odgrywał Poznań.

2. Jak zmieniała się sytuacja narodowościowa w Poznaniu na początku XX w. w świetle sprawozdania policyjnego?