Udostępnij tę stronę znajomym!!!

 

4. 4. Gospodarka i społeczeństwo ziem polskich

I. Praca organiczna i praca u podstaw

1. Działalność organiczników wielkopolskich

a. czołowi organicznicy wielkopolscy:

gen. Dezydery Chłapowski

Karol Marcinkowski

Hipolit Cegielski

Gustaw Potworowski

ksiądz Piotr Wawrzyniak

b. najważniejsze polskie instytucje gospodarcze na ziemiach zaboru pruskiego

Bazar w Poznaniu – Karol Marcinkowski

Centralne Towarzystwo Gospodarcze

–  Związek Spółek Polskich – 1871 r.

–  Związek Spółek Zarobkowych

–  Bank Spółek Zarobkowych – 1885 r.

2. Pozytywizm warszawski

a działalność Aleksandra Świętochowskiego i Bolesława Prusa

b. utworzenie Muzeum Przemysłu i Rolnictwa

d. utworzenie Muzeum Rzemiosł i Sztuki Stosowanej

e. utworzenie Szkoły Handlowej

3. Praca organiczna w Galicji

a. Kasy Stefczyka

b. Bank Krajowy

c. Galicyjska Kasa Oszczędności

d. Towarzystwo Kółek Rolniczych

4. Formy realizacji hasła pracy u podstaw

a. w Wielkopolsce działały:

– Towarzystwo Oświaty Ludowej w Poznaniu

– Towarzystwo Czytelni Ludowych

b. działalność Polskiej Macierzy Szkolnej w Królestwie Polskim

c. w Galicji działały:

– Towarzystwo Przyjaciół Oświaty

– Towarzystwo Szkoły Ludowej

II. Rolnictwo na ziemiach polskich

1. Rolnictwo w zaborze pruskim

a. uwłaszczenie chłopów realizowane od 1823 do 1850 r.

b. wysoki poziom rolnictwa

– komasacja gruntów

– nowoczesna technika – płodozmian

– nowe uprawy (np. buraki cukrowe)

– melioracja

c. działalność kółek rolniczych

2. Rolnictwo w zaborze rosyjskim

a. uwłaszczenie chłopów w 1864 r.

b. spór między wsią a dworem o serwituty

c. nadmierne rozdrobnienie gospodarstw chłopskich

d. sytuację pogarszały wysokie cła i napływ taniego zboża i wełny spoza Europy

e. wdrażanie nowoczesnych technik rolnych przez Andrzeja Zamoyskiego 

3. Rolnictwo w zaborze austriackim

a. uwłaszczenie chłopów w 1848 r.

b. bardzo duże rozdrobnienie gospodarstw chłopskich

c. ekstensywna gospodarka wielkiej własności ziemskiej

III. Rozwój przemysłu na ziemiach polskich

1. Rozwój przemysłu w Królestwie Polskim

a. na rozwój przemysłu w Kongresówce duży wpływ miało zniesienie granicy celnej z Rosją (1851 r.)

b. korzystna koniunktura dla przemysłu ciężkiego dzięki rozbudowie sieci kolejowej

c. rozwój Zagłębia Dąbrowskiego – wzrost wydobycia węgla i wytopu żelaza i stali

e. budowa fabryki taboru kolejowego w Warszawie – Warszawski Okręg Przemysłowy

f. rozwój przemysłu włókienniczego

okręg Łódzki

– Żyrardów

2. Rozwój przemysłu na ziemiach polskich pod panowaniem niemieckim

a. intensywny rozwój przemysłu na Górnym Śląsku – huty i kopalnie

b. rozwój przemysłu rolno-spożywczego w Wielkopolsce i na Pomorzu – gorzelnie, młyny, cukrownie

c. produkcja maszyn rolniczych – fabryka Hipolita Cegielskiego w Poznaniu

3. Rozwój przemysłu w Galicji

a. kopalnie soli w Wieliczce i Bochni

b. kopalnie węgla w Chrzanowie

c. wydobycie ropy naftowej w Zagłębiu Borysławsko-Drohobyckim

d. wynalezienie lampy naftowej przez Ignacego Łukasiewicza

IV. Przemiany społeczne 

1. Przekształcenia w strukturze społecznej

a. arystokracja

b. ziemiaństwo

c. burżuazja

d. drobnomieszczaństwo

e. inteligencja

f. robotnicy (proletariat)

2. Status ludności żydowskiej

a. Żydzi żyli w:

gettach

sztetlach

b. haskala – ruch oświecenia żydowskiego – dążył do asymilacji

c. Żydzi posługiwali się językiem jidysz

d. ruch syjonistyczny

3. Ruch emancypacji kobiet Eliza Orzeszkowa