Udostępnij tę stronę znajomym!!!

 

4. 6. Kultura polska w drugiej połowie XIX wieku

1. Pozytywizm w literaturze

a. cechy charakterystyczne twórczości literackiej

– popularyzacja pracy organicznej – przekonanie, że cały naród funkcjonuje jak organizm

– popularyzacja hasła pracy u podstaw – dbałość o wykształcenie najuboższych warstw społecznych

– działania na rzecz rozwoju cywilizacyjnego społeczeństwa polskiego

b. czołowi twórcy

Bolesław Prus

Eliza Orzeszkowa

Henryk Sienkiewicz

Maria Konopnicka

– Adam Asnyk

c. pozytywizm warszawski  Aleksander Świętochowski (artykuł programowy: My i wy)

2. Młoda Polska

a. odrzucenie haseł pozytywistycznych – neoromantyzm (powrót do romantyzmu)

b. nurty w sztuce Młodej Polski

– modernizm

 neoromantyzm

  impresjonizm

symbolizm

 secesja

c. czołowi poeci i pisarze

Stanisław WyspiańskiWesele, Noc listopadowa, Warszawianka

Władysław ReymontChłopi, Ziemia obiecana

 Stanisław Przybyszewski

Jan Kasprowicz

 Kazimierz Przerwa-Tetmajer

– Władysław Reymont

 Stanisław Witkiewicz

– Gabriela Zapolska

 artyści tworzyli środowisko zwane bohemą lub cyganerią

3. Malarstwo drugiej połowy XIX wieku 

– Jan Matejko

 Jacek Malczewski

– Juliusza Kossaka

– Wojciecha Kossaka

 Leon Wyczółkowski

4. Muzyka polska drugiej połowy XIX wieku

Stanisław Moniuszko – twórca polskiej opery narodowej (Straszny dwór, Halka)

Mieczysław Karłowicz

– Feliks Nowowiejski

Karol Szymanowski

Ignacy Jan Paderewski

5. Wśród aktorów międzynarodową sławę zdobyła Helena Modrzejewska

6. Rola historii w kulturze

a. treści historyczne w twórczości:

Henryka Sienkiewicza 

– Jana Matejki

– Juliusza Kossaka

– Wojciecha Kossaka

b. rozwój dwóch szkół historycznych

– krakowskiej – Józef Szujski i Michał Bobrzyński (winą za upadek Polski w XVIII w. obciążali głównie polską szlachtę)

– warszawskiej – Tadeusz Korzon, Władysław Smoleński (winą za upadek Polski w XVIII w. obciążała państwa zaborcze)

7. Osiągnięcia polskiej nauki w drugiej połowie XIX wieku

a. uczeni działający w kraju

– skroplenie tlenu i azotu – Zygmunt WróblewskiKarol Olszewski 

Kazimierz Funk – sformułował pojęcie witaminy

– Edmund Biernacki – powiązał szybkość opadania czerwonych krwinek ze schorzeniami

– Wacław Sierpiński – stworzył teorię mnogości

– do rozwoju etnografii przyczynił się Oskar Kolberg – badania nad folklorem

b. uczeni pracujący za granicą

Maria Skłodowska-Curie – wspólnie z mężem Piotrem Curie odkryła rad i polon

– Ernest Malinowski – wybitny inżynier drogowy i kolejowy – m.in. budował kolej w Peru

– Rudolf Dybowski – inżynier, projektant mostów w Ameryce

– Edmund Strzelecki – wybitny geograf, badacz Australii

– Ignacy Domeyko – inżynier górnictwa i geolog – badał klimat i bogactwa Chile 

– Jan Czerski – jeden z najwybitniejszych badaczy Syberii

Rozwiąż quiz