Jesteśmy obecni na Targach Edukacyjnych Edukacyjnych w Poznaniu 8-10 marca 2024 r.

Zapraszamy do odwiedzenia stoiska nr 39

 

3. 5. Układ sił politycznych i konflikty na świecie na przełomie XIX i XX w.

I. Sytuacja w Europie pod koniec XIX w.

1. Powstanie „sojuszu trzech cesarzy” (przymierze II Rzeszy, Rosji i Austro-Węgier) – 1873 r.

a. mocarstwa zobowiązały się do konsultacji i wzajemnej pomocy

b. izolacja Francji

2. Pogorszenie się stosunków pomiędzy Rosją a Austro-Węgrami

a. Rosja występowała w roli protektora narodów słowiańskich

b. Rosja usiłowała zwiększyć swoje wpływy na Bałkanach i w rejonie Morza Czarnego

3. Powstanie trójprzymierza

a. układ Niemiec i Austro-Węgier z 1879 r.

b. przystąpienie do sojuszu Włoch – 1882 r.

II. Wojna rosyjsko-turecka (1877-1878 r.)

1. Geneza wojny

a. wybuch powstania antytureckiego w Hercegowinie – 1875 r.

b. powstanie w Bułgarii – 1876 r.

c. włączenie się do wojny Serbii  – 1876 r.

d. krwawa rozprawa Turcji z powstańcami

2. Interwencja Rosji – 1877 r.

a. oblężenie twierdzy Plewna

b. bitwy o przełęcz Szipka

c. zwycięstwo wojsk carskich pod Płowdiwem

d. wojska carskie pod Konstantynopolem

3. Zakończenie wojny

a. wstępny pokój w San Stefano (pod Stambułem)

b. kongres berliński 1878 r.

– uznanie niepodległości Rumunii, Serbii i Czarnogóry

– Bośnia i Hercegowina oddana w tymczasowy zarząd Austro-Węgrom

– pogorszenie stosunków rosyjsko-niemieckich

III. Nowe mocarstwa

1. Stany Zjednoczone

a. wojna z Hiszpanią – 1898 r.

– Stany Zjednoczone otrzymały Puerto Rico, Filipiny i wyspę Guam

– Kuba formalnie otrzymała niepodległość, ale faktycznie stała się protektoratem USA

b. interwencja floty amerykańskiej w Japonii – 1853 r.

c. w 1903 r. Stany Zjednoczone doprowadziły do oderwania od Republiki Kolumbii prowincji Panama

– Panama wydzierżawiła Stanom Zjednoczonym pas ziemi łączący Ocean Atlantycki z Oceanem Spokojnym

– budowa Kanału Panamskiego

2. Japonia

a. sytuacja w Japonii w pierwszej połowie XIX w.

– rządy szogunów z rodu Tokugawa

– powstania chłopskie i wojny feudalne z udziałem samurajów

b. reformy cesarza Mutsuhito – okres Meiji (1868-1912)

– wprowadził monarchię konstytucyjną

– przestarzały system feudalny zastąpił nowoczesną administracją

– wprowadził powszechną edukację

– wprowadził powszechny obowiązek służby wojskowej

zmodernizował gospodarkę japońską

c. w wyniku wojny z Chinami (1894-1895) – Japonia otrzymała Tajwan, Port Artur i wpływy w Korei

d. włączenie się Japonii do grona mocarstw eksploatujących Chiny

3. Powstanie bokserów w Chinach

a. położenie ludności Chin stopniowo pogarszało się

b. powstanie organizacji Pięść w imię sprawiedliwości i pokoju („bokserzy”)

c. wybuch powstania „bokserów”1899 r.

– powstańcy wystąpili przeciwko dominacji białych i chrześcijaństwu

– w 1900 r. „bokserzy” opanowali Pekin i przystąpili do oblężenia dzielnicy ambasad

– pod presją powstańców rząd chiński wypowiedział wojnę potęgom europejskim i USA

– na pomoc oblężonym ambasadom przybył 22-tysięczny korpus wojsk europejskich

– po opanowaniu przez wojska europejskie sytuacji w Pekinie postanie wygasło

d. wojnę Chin z mocarstwami kończył tzw. protokół końcowy, podpisany w 1901 r.

– Chiny musiały wypłacić zwycięskim mocarstwom ogromną kontrybucję

– Rosja otrzymała Mandżurię

– protokół zakazywał Chinom importu broni i amunicji oraz zobowiązywał do zniszczenia niektórych twierdz

IV. Wojna rosyjsko-japońska (1904-1905)

1. Rywalizacja na Dalekim Wschodzie

a. o Port Artura

– budowa przez Rosjan bazy morskiej

– rozbudowa rosyjskich sił lądowych i morskich na Dalekim Wschodzie

b. o kolej transsyberyjską

c. o Koreę i Mandżurię

d. o wpływy w Chinach

2. Dążenie Rosji do konfrontacji zbrojnej z Japonią

3. Przebieg wojny rosyjsko-japońskiej (1904-1905 r.)

a. atak japońskich okrętów wojennych na Port Artura – bez wypowiedzenia wojny (1904 r.)

–  straty rosyjskiej Eskadry Oceanu Spokojnego

– oblężenie Port Artura przez wojska japońskie

b. Wyprawa Floty Bałtyckiej na Daleki Wschód

– podróż dookoła Afryki (Brytyjczycy odmówili zgody na przejście przez Kanał Sueski)

– kapitulacja Portu Artura

– klęska wojsk carskich pod Mukdenem

klęska Floty Bałtyckiej pod Cuszimą (1905 r.)

c. Pokój w Portsmouth – 1905 r.

– Japonia otrzymała Port Artura i części Sachalinu

– protektorat Japonii nad Koreą i częścią Mandżurii

d. skutki wojny rosyjsko-japońskiej

– początek ekspansji japońskiej na Dalekim Wschodzie

wybuch rewolucji 1905-1907 r. w Rosji